بيان اجابت دعاى نوح است ، اهل شامل اصحاب نيز هست يا به طور تغليب و يا اينكه اهل به خواص مرد نيز شامل است منظور از كرب عظيم مىشود طوفان باشد و مىشود اذيت مشركان ، ذريّه نيز به اصحاب شامل است همانطور كه در اهل گفته شد ، ظاهر آنست كه طوفان نوح جهانى نبوده است على هذا مراد از « الباقين » كسانى است كه در آن سرزمين باقى ماندند ، 78 و 79 -
وَ تَرَكْنا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ سَلامٌ عَلى نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ
.
جمله
وَ تَرَكْنا . . .
دربارهء ابراهيم نيز در آيه 108 آمده است و در
وَ اجْعَلْ لِي لِسانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ
شعراء / 84 نيز گذشت ، و در آنجا گفتيم كه ظاهرا مراد از آن بقاء شريعت و دين توحيد است به همانجا رجوع شود .
على هذا
وَ تَرَكْنا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ
يعنى گذاشتيم بر شريعت او در ميان آيندگان كسانى را كه دين و شريعت و دعوت او را احياء كنند .
لفظ « العالمين » در
سَلامٌ عَلى نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ
شامل همه آدميان تا انقراض بشريّت است در قرآن كريم اين جمله فقط درباره نوح به كار رفته است او عليه السّلام اولين كسى است كه دعوت توحيد را آغاز كرد و نهصد و پنجاه سال در تبليغ آن زحمت كشيد ، انبياء ديگر همه دنبالهرو او هستند .
به موجب :
فَسَلِّمُوا عَلى أَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبارَكَةً طَيِّبَةً
نور / 61 سلام تحيت و ثنائى است از جانب خدا ، با بركت و پاك است . بنا بر اين ، سلام و محبت و درود بر نوح ، پايه گذار توحيد تا بشر هست و انسان در روى زمين زندگى مىكند ، ظهور آيه آنست كه اين سلام و تحيت از جانب خداست نسبت به او نه از جانب بشر . چنان كه بعضى از مفسران گفتهاند : « سلام منا » .
80 - 82 -
إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُؤْمِنِينَ ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ
.