33 -
وَ قالَ الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا بَلْ مَكْرُ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ إِذْ تَأْمُرُونَنا أَنْ نَكْفُرَ بِاللَّهِ وَ نَجْعَلَ لَهُ أَنْداداً
.
مستضعفان در جواب خواهند گفت : مكر شما در شب و روز ما را از راه حق مانع شد كه مرتّب ما را امر به كفر و شرك مىكرديد يعنى « مكركم فى الليل و النهار صددنا عن الهدى » ، بالاخره خواهند ديد كه مخاصمه و محكوم كردن يكديگر فائدهاى ندارد ، لذا دم فرو بسته و به عذاب تن در خواهند داد .
وَ أَسَرُّوا النَّدامَةَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذابَ وَ جَعَلْنَا الْأَغْلالَ فِي أَعْناقِ الَّذِينَ كَفَرُوا
.
گويى مراد از « اسرّوا » ترك گفتگو است ، گويند : پنهان كردن براى خوف از رسوايى است .
در تفسير قمى از معصوم عليه السّلام نقل شده : علت پنهان داشتن آنست كه
« يكرهون شماتة الاعداء »
( الميزان ) فاعل « اسرّوا » ظاهرا مستضعفان مىباشند .
هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا ما كانُوا يَعْمَلُونَ
.
اين جمله نشان مىدهد كه عذاب و زنجيرها همان اعمال ناشايست و كفر و شرك آنهاست كه به آن صورت در آمدهاند ( نعوذ باللّه من النار ) آيه از شواهد تجسّم عمل مىباشد .
34 -
وَ ما أَرْسَلْنا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قالَ مُتْرَفُوها إِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ
.
از آيه مطلب دوّم كه بررسى احوال مستكبران است شروع مىشود « مترفين » همان مستكبرانند كه با تكيه به اموال و اولاد ( ثروت و قدرت ) جامعهء بشرى را به فساد كشانده و در مقابل پيامبران مىايستادند . اين آيه مىگويد : در هيچ شهرى پيامبرى نيامد مگر آنكه « قدرتمندان لاابالى » آنها