جاى آنست .
سوم : در تفسير برهان از حضرت باقر صلوات اللَّه عليه نقل شده :
« في قول اللَّه عز و جل امن يجيب المضطر اذا دعاه قال هذه الاية نزلت فى القائم عليه السّلام ، اذا خرج تعمم و صلّى عند المقام و تضرع الى ربه فلا ترد له آية ( دعوة ) ابدا »
شبه نظر مىآيد اين روايت از باب تطبيق است و گر نه آيهء شريفه عام مىباشد .
63 -
أَمَّنْ يَهْدِيكُمْ فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ مَنْ يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ تَعالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ
.
در سورهء انعام خوانديم :
وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ . . .
/ 97 ، منظور از ظلمات شبها و از « رحمته » باران است مسئلهء جهت يا بى و رسيدن به مقصود به وسيلهء عوامل ديگر ، حتى عوامل ساخت بشر راجع به خداست چنان كه در
وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ
ابراهيم / 32 . تسخير كشتيها به خدا نسبت داده شده چون بالاخره به خدا برمىگردد در آيهء « ما نحن فيه » كه قيد « النجوم » ندارد ، شامل همهء راهنماييهاى خدا بوسيلهء همه عوامل است ، آرى خلبانها ، ملوانها ، در هوا و دريا و انسانها در در خشكى با هدايت خدايى و نيروها و اسرارى كه خدا در جهان گذاشته است راهنمايى مىشوند .
وانگهى خداست كه در نظام خلقت اختلاف درجات حرارت را گذاشته و در نتيجه ، نسيم و بادها توليد مىشوند و ابرها را به سوى خشكيها مىآورند و پس از آن رحمت خدا يعنى باران از ابرها سرازير مىشود ، اينها همه دليل نفوذ ارادهء خدا در تدبير جهان و دليل توحيد مىباشند :
أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ تَعالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ
آرى خدا برتر است از آنچه مشركان به او شريك قرار مىدهند .