حاضر نبود و شايد دنباله و بيان
أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ . . .
باشد النهايه خدا درخواست موسى را درباره هارون پذيرفته ، او را نيز حاضر حساب كرده است .
« رسول » به اعتبار كل واحد است و گر نه مىبايست « رسولا » باشد ، دقت در آيات قرآن نشان مىدهد كه رسالات آن دو منحصر به اين نبود كه فقط بنى اسرائيل را از فرعون بخواهند بلكه به هدايت فرعون و قوم او نيز مبعوث بودند ولى در اينجا فقط رها كردن بنى اسرائيل مطرح شده است مراد از « ارسل » رها كردن است ، يعنى اينها را رها كن تا به ارض موعود ببريم .
18 و 19 -
قالَ أَ لَمْ نُرَبِّكَ فِينا وَلِيداً وَ لَبِثْتَ فِينا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ وَ فَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ وَ أَنْتَ مِنَ الْكافِرِينَ
.
فرعون در اين سخن به موسى عليه السّلام سه اعتراض كرده و مراد از هر سه نفى رسالت اوست ، اول : بعيد شمردن نبوت او ، كه آيا ما تو را در خانهء خود تربيت نكردهايم ؛ و آيا بعد از آن مدتى در كنار ما زندگى نكردهاى ، پس ما به تمام حالات تو بلديم ، با اين وضع از كجا توانى پيامبر بود ؟ ! دوم : تو قاتلى ، تو تحت تعقيبى ، يكى از افراد ملت مرا كشتهاى از كجا پيامبر توانى بود .
سوم : تو به عوض اطاعت بر من ، كفران نعمت كرده ، آدم كشته و فساد و ناامنى به وجود آوردهاى ، اين عمل كجا و نبوت كجا ؟ ! فعلة دلالت بر دفعه دارد ، گويى منظور مجسم كردن قتل قبطى در نظر موسى بوده است
الَّتِي فَعَلْتَ
حاكى از قباحت و شناعت آنكار است . لفظ
أَ لَمْ نُرَبِّكَ
نشان مىدهد كه فرعون همان مربى موسى بوده است ، بعضى احتمال دادهاند كه او فرعون ديگرى بود كه جانشين فرعون موسى شده بود .
20 ، 21 -
قالَ فَعَلْتُها إِذاً وَ أَنَا مِنَ الضَّالِّينَ فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ