تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير احسن الحديث (فارسى) — صفحة 141

مساهمون:

ص١٤١
شده است ، در آيات زير آمده كه جبرئيل نزد خدا مورد اعتماد و پيش ملائكه مطاع است :
إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ ، ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ مُطاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ
تكوير / 19 - 21 منظور از رسول جبرئيل است على هذا مىشود گفت اين تعبير در آيات مانند « امام و امتش » است كه رهبر با همهء امت برابر است . مجمع البيان و كشاف نيز در ذيل آيه معارج اين نظر را داده‌اند و نيز در سوره قدر ، طبرسى در ذيل آيهء نبأ از حضرت صادق عليه السّلام نقل كرده : روح ملكى است بزرگتر از جبرئيل و ميكائيل ، اين روايت در جاهاى ديگر نيز آمده است در دعاى سوم صحيفه سجاديه ، پس از صلوات بر جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل فرموده : « و الروح الذى هو على ملائكة الحجب و الروح الذى هو من امرك » از اينها مىشود فهميد كه آن روح غير از جبرئيل است و اللَّه العالم . مراد از « امر » در اين آيات چيست ؟ در آيات گذشته خوانديم
قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي
-
يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ
-
أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا
مراد در اين امر و كار چيست ؟ به عقيدهء الميزان مراد از امر ، كارى است كه خدا آن را بدون دخالت اسباب انجام مىدهد و جز خدا هيچ علّت و سببى در آن دخيل نيست ، خدا امر خود چنين تعريف مىكند :
إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
يس / 84 ، پس امر خدا همان كلمه « كن » است و آن كلمه ايجاد است ، ايجاد در نسبتش به خدا همان وجود شىء است قول خدا همان فعل خداست . اشيايى كه به وجود مىآيند از يك جهت به طور تدريج و تحت ضوابط زمان و اسبابند و از جهت ديگر ، تدريج و زمان و مكان در آنها نيست ، نسبت به جهت اول ، عالم خلق هستند و نسبت به جهت دوم عالم امر مىباشند ، خدا فرمايد :
أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ
اعراف / 54 . . . از آنچه گفته شد روشن گرديد كه « امر » كلمهء ايجاد است و آن فعل خاص خدا است كه اسباب كونيه و تدريج