22 از اين آيه روشن مىشود كه در مؤمنان خالص نيز روحى وجود دارد و مستقل است ، نه حالت و عرض چنان كه از تفسير عياشى نقل شد و اللَّه اعلم .
فرشته : در بسيارى از آيات قرآن مراد از روح جبريل و فرشتهء وحى است .
1 -
قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ . . .
نحل / 102
نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ . . .
شعراء / 193 . مراد از هر دو روح ، جبرئيل است چنان كه در آيهء ديگر مىخوانيم
مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ . . .
بقره / 97 .
2 -
فَأَرْسَلْنا إِلَيْها رُوحَنا فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيًّا
مريم / 17 ، اين روح ظاهرا همان جبرئيل است كه بر مريم نازل شد ، در ذيل آيه هست كه مريم از او وحشت كرد و او گفت : من فرستادهء پروردگارم تا تو را پسرى پاك بدهم .
روح ديگرى كه در قرآن آمده است :
در سه آيهء زير روحى در رديف ملائكه ذكر شده است كه ذيلا آنها را مىآوريم ، بعد ببينيم منظور از آن چيست ؟
1 -
تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ
قدر / 4 در اين آيه ملاحظه مىشود كه آن روح با ملائكه در شب قدر به زمين نازل مىشود براى هر كارى به اذن خدا .
2 -
تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ . . .
معارج / 4 ، در اين آيه نيز معلوم مىشود كه همان روح با ملائكه به سوى پروردگار عروج مىكند .
3 -
يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا لا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ
نبأ / 38 ، در اين آيه نيز ملاحظه مىشود كه همان روح با ملائكه در پيشگاه خدا به صف ايستاده است ، مىتوان گفت : منظور از « الروح » جبرئيل است ، الف و لام آن براى عهد مىباشد و چون بر ملائكه فضيلت و مزيت دارد لذا بخصوص ذكر