است كه علّت تحريم ، ظلم آنها بوده ، خدا در اين تحريم بر آنها ظلم نكرده است .
119 -
ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ عَمِلُوا السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ أَصْلَحُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحِيمٌ
اين آيه يك حكم كلى است براى همهء خطاكاران ، ولى در رابطه با آيه گذشته چنين مىشود كه مادر اثر ظلم بعضى چيزها را بر يهود حرام كرديم و اگر از گناهان توبه مىكردند باز بر آنها ، حلال مىشد و توبهشان پذيرفته است .
جهل و جهالت مقابل علم است ولى در اين گونه موارد مراد از آن بىاعتنايى به دستور خداست چنان كه در آيهء :
هَلْ عَلِمْتُمْ ما فَعَلْتُمْ بِيُوسُفَ وَ أَخِيهِ إِذْ أَنْتُمْ جاهِلُونَ
يوسف / 89 گذشت و گرنه در صورت عدم علم ، تكليف نيست تا احتياج به توبه باشد ، « اصلحوا » در بيان آنست كه بعد از توبه و ترك عمل خود را با اعمال خوب اصلاح كنند ، ضمير « بعدها » راجع به توبه و ذيل آيه توضيح صدر آن است .