صفتهاى خوب از قبيل بىنيازى ، پاكى ، عزت ، كبريا ، قدس و مانند آن ، كه خدا توانا است و نيازى به فرزند و امثال آن ندارد و حكيم است كه با صفات بد متصف نمىشود
الْمَثَلُ الْأَعْلى
در اين آيه مانند
وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعُوهُ بِها
اعراف / 180
اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى
طه / 8 ، است و نيز آمده است
وَ لَهُ الْمَثَلُ الْأَعْلى فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
روم / 27 .
سوء ( به فتح - س ) مصدر است به معنى بدى ولى به معناى اسم ( بد ) به كار رفته است در بسيارى از آيات قرآن هست كه علّت اعمال ناشايست را عدم ايمان به قيامت دانسته است .
61 -
وَ لَوْ يُؤاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ ما تَرَكَ عَلَيْها مِنْ دَابَّةٍ وَ لكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ
منظور از اين آيه آنست كه : خدا مشركان را مهلت مىدهد و گرنه در مقابل اين كارها مستحق عذاب بودند ، اما آيه يك حكم كلّى را بيان مىكند و آن اينكه : سنّت خدا بر مهلت و تدريج است ، براى مردم مهلت مىدهد كه مجالى براى تفكر و انابه داشته باشند و تا رسيدن اجل معين در مهلت خواهند بود و چون مدت سرآيد ديگر پس و پيش ندارد نه تأخير مىكنند و نه جلو مىافتند ، « عليها » راجع است به « ارض » كه از صدر آيه فهميده مىشود .
به نظر مىآيد : مراد از « دابة » انسانهاى ظالم و مشرك است كه مستحق عذابند « 1 » ، يعنى : اگر خدا انسانها را در اثر ظلمشان گرفتار مىكرد جنبندهاى را از آنها كه مستحق عذابند در روى زمين زنده نمىگذاشت . بعضىها دابة را عموم گرفته و گفتهاند : چون ظالمان را هلاك مىكرد ، فقط انبياى معصوم
هامش
( 1 ) على هذا تقدير آن « دابة منهم » است ، علت تعبير به دابة ظاهرا ظالم بودن است .