قائِماً بِالْقِسْطِ
خوانده است ، خدا مردم را دعوت به ايمان و نيكوكارى كرده است مردم در اثر قبول و عدم قبول دعوت خدا به دو گروه نيكوكار و بدكار تقسيم شدهاند ، از طرف ديگر ظرف جهان مادى طورى است كه اغلب نيكوكاران به پاداش خود نمىرسند و تا به پاداش برسند عمرشان تمام مىشود همچنين بدكاران ، اغلب به سزاى خود نمىرسند و تا كيفرشان شروع شود از دنيا رفتهاند ، به عبارت ديگر خدا به انبياء و امامان و ابو ذرها فرمان داده كه از خدا اطاعت كنند ، آنها هم همهء مشكلات را در راه خدا تحمل كرده و آب شيرينى در كام خود نريختهاند ، از آن طرف مليونها معاويه و امثال او در ظلم و اجحاف به سر برده و در كامرانى عمر خود را تمام كرده و كيفرى نديدهاند ، اگر جهان ديگرى نباشد كه مسئله پاداش و كيفر در آن عملى شود اين بر خلاف عدل خواهد بود و آن بر خدا محال است ، آياتى كه در اين زمينه آمدهاند اين چنين مىباشند :
در سورهء ص آيهء 26 آمده :
إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ بِما نَسُوا يَوْمَ الْحِسابِ
در اين آيه به اهل ضلالت وعدهء عذاب روز قيامت مىدهد ، آن وقت در استدلال به آخرت بعد از استدلال ( با دليل حكمت كه خواهد آمد ) چنين فرموده است :
أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ كَالْمُفْسِدِينَ فِي الْأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ كَالْفُجَّارِ
يعنى عدالت ما مانع از آنست اهل ايمان را مانند مفسدان و متقين را مانند فجّار قرار بدهيم ، حال آنكه اگر آخرت نباشد ، اين وعده در دنيا قابل اجرا نيست بلكه كار در دنيا به عكس است .
در آيهء 21 از سورهء جاثيه چنين آمده است :
أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَواءً مَحْياهُمْ وَ مَماتُهُمْ ساءَ ما يَحْكُمُونَ
يعنى محال است كه هر دو را يكسان قرار بدهيم زيرا بر خلاف عدل است و آن در صورتى است كه قيامت وجود داشته باشد و گرنه ، اغلب كارها در