از اين آيه مطلب چهارم شروع مىشود و آن اين كه پيامبران گذشته نيز مورد مسخره واقع شدهاند ، آنها كه نظرشان ايمان نياوردن است ، هر كارى كه بكنى ايمان نخواهند آورد . مفعول « ارسلنا » حذف شده ، تقدير آن « ارسلنا رسلا » مىباشد ، يعنى از مسخره كردن مشركان ناراحت مباش كه در گذشته نيز چنين بوده است و ما در فرقهها و اقوام اوليه نيز رسولانى فرستادهايم و مسخره شدهاند .
11 -
وَ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ
يعنى استقبال مردم از پيامبران آن بود كه آنها را مسخره مىكردند ، اين كار به وسيله اشراف خيره سر و طاغوتها بوده است كه تسلّط كامل بر ديگران داشتند ولى روشندلان و طبقهء مستضعف از دعوت رسولان استقبال مىكردهاند ، لذا در آيهاى مىخوانيم كه فقط « مترفين » پيامبران را انكار كردهاند :
وَ ما أَرْسَلْنا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قالَ مُتْرَفُوها إِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ
سبأ / 34 .
12 و 13 -
كَذلِكَ نَسْلُكُهُ فِي قُلُوبِ الْمُجْرِمِينَ . لا يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ قَدْ خَلَتْ سُنَّةُ الْأَوَّلِينَ
.
اشاره است به اينكه كفار زمان تو نيز مانند گذشتگانند ، ايمان نخواهند آورد ، طريقه گذشتگان اين مطلب را روشن كرده است گويا منظور از « نسلكه » اتمام حجت است يعنى ايمان نياوردن آنها مانع از آن نيست كه ما قرآن را نيز بر كفار بخوانيم و اتمام حجت كنيم نظير :
كَذلِكَ سَلَكْناهُ فِي قُلُوبِ الْمُجْرِمِينَ .
لا يُؤْمِنُونَ بِهِ حَتَّى يَرَوُا الْعَذابَ الْأَلِيمَ
شعراء / 200 ، 201 .
ناگفته نماند : مردم در قبول حق دو گونهاند يكى آنان كه از روى عناد و لجاجت در مقابل حق مىايستند و تصميم بعدم قبول دارند ، اين گونه اشخاص ايمان نمىآورند و در حق آنها آمده است
سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ