از ابن عباس نقل شده مراد از « الحق » در آيه مرگ است ، از مجاهد نقل شده كه منظور رسالت است ولى مراد از آن چنان كه گفتيم حق در مقابل باطل مىباشد ، اين كه گفته شد اگر مردم معجزهاى بخواهند و خدا بفرستد و مردم ايمان نياورند ، محكوم به استيصال حتمى هستند ، شايد بدان علّت است كه آن ، اهانت و سبك شمردن و استهزاء به خداست در حدى كه بنده مستحق عذاب مىشود ، قوم عيسى از او مائده خواستند ، خدا فرمود : نازل مىكنم ولى اگر بعدا كسى به آن كافر شود چنان عذابش خواهم كرد كه سختتر از هر عذاب باشد :
قالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُها عَلَيْكُمْ فَمَنْ يَكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذاباً لا أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ
مائده / 115 .
9 -
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ
اين آيه به نظرم در رابطه با افكار مشركان و نسبت دادن قرآن به گفتار مجنون و خواستن نزول ملائكه است ، لفظ « انا نحن » مفيد حصر است ، يعنى اين قرآن را تو نازل نكردهاى تا بگويند كار ديوانه است و تو در حفظ آن بكوشى و نتوانى ، آن را ملائكه نازل نكرده تا براى اثبات آن نازل شوند ، بلكه آن را فقط ما نازل كردهايم و ما حتما آن را حفظ خواهيم كرد ، جملهء
لَهُ لَحافِظُونَ
مطلق است و دلالت دارد كه خدا قرآن را حفظ خواهد كرد از اينكه چيزى بر آن اضافه شود يا چيزى از آن كم گردد يا باطلى بر آن راه يابد يا تغييرى در آن به وجود آيد و يا از يادها فراموش شود ، نظير اين آيه است آيهء :
وَ إِنَّهُ لَكِتابٌ عَزِيزٌ لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ
فصلت / 42 . دربارهء تحريف قرآن در نكتهها سخن خواهيم گفت ، الف و لام « الذكر » ظاهرا عهد ذكرى است و اشاره به ما قبل مىباشد .
10 -
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ فِي شِيَعِ الْأَوَّلِينَ