دوم : در ذيل آيهء 23 از سورهء بقره در « نكتهها » گفته شد كه قرآن نسبت به همهء قرآن و نسبت به ده سوره و نسبت به يك سوره ، تحدى و مبارز طلبى كرده ولى نسبت به يك آيه يا چند آيه حريف و مبارز نخواسته است و نيز بايد دانست كه اعجاز قرآن تنها در نظم و اسلوب آن نيست بلكه حقائق و معانى و اخبار غيبى و نظائر آن نيز در اعجاز دخيل هستند .
14 -
فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللَّهِ وَ أَنْ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ فَهَلْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
.
ذيل آيه نشان مىدهد كه اين آيه خطاب به مشركان و تتمهء قول آن حضرت است كه با « قل » شروع شد ، يعنى اگر آنهايى كه جز خدا هستند اجابت و همكارى نكردند و نتوانستيد مانند قرآن را بياوريد بدانيد كه آن با علم مخصوص خدا نازل شده ، علمى كه مخصوص خداست و به ديگران آن را نداده است و نيز از اين نتيجه بگيريد كه جز خدا معبودى نيست و گرنه يارى مىكرد كه مانند قرآن را بياوريد ، پس با اين مقدمات حاضريد اسلام بياوريد ؟
جملهء
أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللَّهِ
در آيهء :
لكِنِ اللَّهُ يَشْهَدُ بِما أَنْزَلَ إِلَيْكَ أَنْزَلَهُ بِعِلْمِهِ
نساء / 166 نيز آمده است ، از اين معلوم مىشود كه اين چنين سخن گفتن از علم مخصوص خداست در تفسير آيه احتمال دادهاند كه خطاب به مسلمانان باشد ولى آنچه گفته شد صحيحتر به نظر مىآيد .
15 -
مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ
.
اين آيه و ما بعد آن ظاهرا تهديد است به آنهايى كه قرآن را قبول نمىكردند و آن اينكه در دنيا در اثر تلاش خود كامياب مىشوند ولى در آخرت در آتش خواهند بود ، منظور از زينت دنيا وسائل زندگى است ، توفيهء اعمال آنست كه