است مانند رحم براى جنين ، تخم براى جوجه ، هوا براى پرنده ، سفر براى مسافر و امثال آن ( الميزان ) مراد از كتاب مبين » لوح محفوظ و نظير آنست كه در آيه :
وَ عِنْدَنا كِتابٌ حَفِيظٌ
ق / 4 است همه اينها در يك كتاب آشكار در نزد خداست ، اين جمله استدلال بر « يعلم » است يعنى همه موجودات بى شمار در نزد خدا وجود جمعى دارند .
به نظر بعضى مراد از مستقر و مستودع ، اصلاب و ارحام است ، بعضى گويند :
مستقر قرارگاه روى زمين و مستودع محل مردن و مبعوث شدن است و در نظر بعضى مستقر قرارگاه زمين و مستودع وجود آنها در مواد جهان به طور بالقوه است ، اينها احتمال بعيد هستند .
ناگفته نماند : دانستن قرارگاه و وديعهگاه جنبندگان دليل دانستن خود آنها نيز هست خدايى كه لانهء مورچه را مىداند و مىداند در كدام خرمن براى آوردن دانه راه مىرود از خود مورچه نيز آگاه است ، به قرينهء آيهء :
وَ كَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ يَرْزُقُها وَ إِيَّاكُمْ
عنكبوت / 60 مىشود گفت كه منظور از « دابة » در آيه ، جنبندگان غير انسان است .
بايد دانست كه رابطهء اين آيه با ما قبل و ما بعد ، بر من روشن نشد ، آن در عين اينكه يك مطلب مستقلى است شايد مقدمهء آيهء بعدى باشد .
7 -
وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا
.
اين آيه به نظرم در رابطه با آنست كه آسمانها و زمين و براى آن آفريده شدهاند تا انسان در مسير راه اللَّه واقع شود و آن آمدن پيامبران را لازم گرفته چنان كه اين آيه در سورهء يونس آيهء سوم آمده و در آن گفته شده :
فَاعْبُدُوهُ أَ فَلا تَذَكَّرُونَ
و اين نمىشود مگر آنكه
كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ
نازل شود ، در