اين آيه مىشود در رابطه با دو آيهء گذشته و مخصوصا آيهء
لَقَدْ تابَ اللَّهُ
باشد كه در آنها مردان صادق شناخته شدند » صادق گرچه به حسب معناى اولى راستگو است با توسع به كسى كه عملش مطابق قول و اراده و وعدهاش باشد اطلاق مىشود ( راستان ) لفظ
اتَّقُوا اللَّهَ
نشان مىدهد كه صادقين به معناى دوم است زيرا تقوا جنبهء عملى دارد تا تقواى عملى نداشته باشيم از صادقين نخواهيم بود « 1 » در روايات وارد شده : مراد از صادقين آل محمّد عليهم السلاماند ، به نظر ميآيد مراد از آن بيان فرد اكمل باشد زيرا مصاديق اكمل صادقين آنها عليهم السلام هستند .
در مجمع البيان از جابر بن عبد اللَّه از امام باقر - صلوات اللَّه عليه - نقل شده : « في قوله
وَ كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ
قال : مع آل محمّد » .
در تفسير صافى از كافى از حضرت رضا عليه السّلام نقل شده :
« الصادقون هم الأئمة »
و از امام باقر عليه السّلام نقل كرده :
« ايانا عنى » .
120 -
ما كانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَ مَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَ لا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ
.
باء در « بأنفسهم » به معناي سبب است ، « يرغبوا » به معناى اعراض مىباشد يعنى اهل مدينه و باديهنشينان را نرسد كه از رسول خدا تخلف كنند و بسبب اشتغال خود از او اعراض نمايند ، اين آيه و آيهء بعدى حق تخلف از رسول خدا را سلب مىكند ، علّت اين حكم آن است كه : هر رنج و فشارى كه در اين زمينه متحمل مىشوند و هر انفاقى كه ميكنند پيش خدا پاداش خواهند داشت .
ذلِكَ بِأَنَّهُمْ لا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَ لا نَصَبٌ وَ لا مَخْمَصَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَطَؤُنَ مَوْطِئاً يَغِيظُ الْكُفَّارَ وَ لا يَنالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَيْلًا إِلَّا كُتِبَ
.
هامش
( 1 ) لذا گفتهاند : « مع الذين صدقت نياتهم و استقامت قلوبهم و اعمالهم و خرجوا مع رسول اللَّه و لم يتخلفوا عنه » .