امر به خوردن و آشاميدن كه بر انسان مباح و متفرع بر
فَكُلا مِنْ حَيْثُ شِئْتُما
مىباشد ، چهارم نهى از اسراف و اتلاف و شايد خوردن از روى حرام كه با
إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ
تعليل شده است .
32 -
قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ
اين آيه در رابطه با آيهء قبلى است كه امر به اخذ زينت و اكل و شرب مىكند . مراد از زينت هر چيزى است كه انسان با آن آراسته و زيبا مىشود اعم از لباس و مانند آن ، تعبير به « اخرج » شايد براى آن باشد كه خدا به حكم فطرت بر بشر اهميت و لزوم آن را اظهار كرده است و انسان احساس مىكند كه در زندگى اجتماعى به زينت احتياج حتمى دارد « طيبات رزق » عبارتند از چيزهاى موافق طبع و دلچسب از قبيل خوراك و ازدواج و نوشيدنيها و مانند آن كه همه موافق طبعند . ولى قسط و عدم اسراف بايد در آنها ملحوظ باشد چنان كه گذشت .
منظور از « عباده » به قرينهء ما بعد آيه ، همهء بندگان است اعم از مؤمن و كافر زيرا به حكم
كُلًّا نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هَؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّكَ
اسراء / 20 همه در مواهب طبيعى شريكند .
به هر حال : زينت و طيبات رزق در زندگى انسان آن مقام را دارد كه اگر آن دو نبودند زندگى از بين مىرفت ، لحن آيه كه در صورت استفهام انكارى است گويى تاختن است بر عقائدى كه در اين زمينه وجود داشته و يا ممكن بود از فريفته شدن آدم نتيجه بگيرند كه بهتر است انسان به لذات دنيا نزديك نشود ولى قرآن با امر به قسط و عدم اسراف ، آن را مهار و تجويز كرده است و ظاهرا بدين جهت به رسول خدا صلى اللَّه عليه و إله خطاب شده كه به مردم بگو . . .
قُلْ هِيَ لِلَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا خالِصَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ
.