لفظ « خالصة » حال است از ضمير مؤنث و
فِي الْحَياةِ الدُّنْيا
متعلّق است به « آمنوا » نتيجه اينكه : زينت و طيبات رزق در دنيا مال همه و در آخرت مخصوص به اهل ايمان است يعنى آنها در روز قيامت مخصوص است به كسانى كه در زندگى دنيا ايمان آوردهاند .
على عليه السّلام در نهج البلاغه فرموده : بندگان خدا بدانيد كه پرهيزگاران ، امروز دنيا و فرداى آخرت را بردند ، با اهل دنيا در دنيائشان شريك شدند ولى اهل دنيا در آخرت آنها شريك نگشتند « 1 » .
كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ
چون اهل فهم و درك از اين مطالب بهرهمند مىشوند لذا روى سخن متوجه به آنها شده است ، علم در اينجا به معنى تعقل و فهم است مثل :
كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ
روم / 28 .
33 -
قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ الْإِثْمَ وَ الْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ أَنْ تُشْرِكُوا بِاللَّهِ ما لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطاناً وَ أَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ
.
مطالب گذشته به نظر انسان مىآورد كه اى كاش : خدا محرمات را نيز بيان مىفرمود ، اين آيه در رابطه با آن داعى است . فواحش بنا بر معناى لغوى گناهانى است كه قبحشان زياد است نظير زنا و لواط و امثال آن ، اثم كه در اصل به معنى ضرر است بايد گناهانى كمتر از فواحش باشد ، نظير شرب خمر و مانند آن ، بغى به ظلم و تعدى بر ديگران ، تطبيق مىشود
بِغَيْرِ الْحَقِّ
قيد توضيحى است يا بغيى كه از روى اشتباه نباشد ، شرك به خدا شامل همه گونه افراد شرك است
ما لَمْ يُنَزِّلْ . . .
قيد توضيحى است ، نسبت چيزى بر خدا بدون علم آن است
هامش
( 1 )
« و اعلموا عباد اللَّه ان المتقين ذهبوا بعاجل الدنيا و آجل الاخرة فشاركوا اهل الدنيا فى دنياهم و لم يشاركهم اهل الدنيا فى آخرتهم » .