اهل كتاب شده بود كاملا مناسب و مربوط است و با دقت در آيات ثابت مىشود كه پشت سر هم نازل شدهاند .
19 -
إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ
مراد از اسلام در اينجا انقياد و مطيع شدن بخداست ، فرق اصطلاحى اسلام و ايمان و يا تسليم شدن ظاهرى در اينجا مطرح نيست ، اين نام گرچه مخصوص شريعت حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله است ولى دين همهء پيامبران اسلام بوده و جز انقياد به خدا چيزى از مردم نخواستهاند دربارهء ابراهيم عليه السّلام آمده :
إِذْ قالَ لَهُ رَبُّهُ أَسْلِمْ قالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ
بقره / 131 ، يعقوب بفرزندان خود مىگويد :
فَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
بقره / 132 ، حواريون به عيسى مىگويند :
وَ اشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ
آل عمران / 52 ساحران پس از ايمان آوردن بموسى ، گفتند :
رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً وَ تَوَفَّنا مُسْلِمِينَ
اعراف :
126 ، يوسف در دعايش مىگويد :
تَوَفَّنِي مُسْلِماً
يوسف / 101 دربارهء قوم لوط آمده :
فَما وَجَدْنا فِيها غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ
ذاريات / 36 .
پس دين در هر عصر و در زبان هر پيامبر همان تسليم شدن به خدا و انقياد به او بوده است .
وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ
اين جمله شامل است به اختلاف يهود با دين عيسى و اختلاف يهود و نصارى با اسلام ولى به قرينهء آيات گذشته مىتوان گفت مراد از
أُوتُوا الْكِتابَ
يهوديان مىباشند يعنى اينها در گذشته با عيسى و اكنون با اسلام مخالفت نمىكنند مگر از روى حسد و گرنه مىدانند كه عيسى حق بوده و محمد صلّى اللَّه عليه و آله حق است . جملهء
وَ مَنْ يَكْفُرْ بِآياتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسابِ
« 1 » حاكى است كه خدا به زودى به حساب چنين اشخاص رسيده و آنها را مورد كيفر قرار خواهد داد
سَرِيعُ الْحِسابِ
از اسماء
هامش
( 1 ) اين كلمه تقديرش « سريع حساب » است « حساب » فاعل « سريع » و الف و لام عوض از مضاف اليه است .