شرحها
در آيات هفتگانه باحسان و انفاق دستور داده شده و آنان كه انفاق نمىكنند و يا براى تظاهر انفاق مىكنند نكوهش شدهاند ولى اگر براى خدا انفاق و نيكى مىكردند نه تنها علمشان ضايع نمىشد بلكه زيادتر هم مىگشت ، در پايان فرموده روزى كه حشر بر پا شود آنان كه از دستور پيامبر سرپيچى كردهاند آرزو مىكنند كه اى كاش زنده نمىشدند .
36 -
وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً . . .
عبادت به خدا و شريك قرار ندادن براى او توحيد خالص است . موحّد كسى است كه خدا را بندگى كند و چيزى را شريك خدا نگرداند ، ولى به نظر مىآيد مراد از عبادت در اين آيه احسان و انفاق در موارد نهگانهء زير و مراد از شرك بخل و انفاق ريايى است آنكه براى خدا چنين كارى كند خدا را عبادت كرده و موحّد است .
وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً
يعنى به پدر و مادر نيكى كنيد نيكى حسابى « 1 » بهر حال در اين آيه دستور داده شده كه در موارد نهگانه احسان و انفاق شود تا هم شكافهاى جامعه پر گردد و هم انسان دل و جانش از توحيد روشن شود آن موارد عبارتند از :
اول - پدران و مادران كه پنج بار در قرآن
بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً
تكرار شده و يك دفعه آمده
بِوالِدَيْهِ حُسْناً
( عنكبوت / 8 ) .
دوم : ذى القربى يعنى كسانى كه با انسان قرابت دارند .
سوم : يتيمان و پدر مردگانى كه صغير هستند و قدرت تأمين و تربيت خود را ندارند .
چهارم : فقراء و مستمندان .
هامش
( 1 )بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناًتقديرش « احسنوا بالوالدين احسانا » است .