كند كبيره است و اگر همان گناه را جاهل كند صغيره است . على هذا بايد با زمان و مكان نيز فرق كند مثل گناه در ماه رمضان يا در حرم مكه . نقل است كه امير المؤمنين عليه السّلام به كسى كه در ماه رمضان خمر خورده بود صد تازيانه زد ، فرمود :
هشتاد عدد براى خمر و بيست عدد براى هتك احترام رمضان .
نگارنده گويد : اين دو قول فى حد نفسه صحيح مىباشد ولى قرآن و روايات ناظر به اين دو قول نيست بلكه ظهورشان در آن است كه بعضى از گناهان بذاته كبيره هستند و بعضى صغيره و گرنه صغيره و كبيره بودن از بين خواهد رفت و شما هر گناه بزرگ و كوچك را در نظر بگيريد بالاتر از آن گناهى هست و پائينتر از آن گناهى ديگر . مثلا معناى
إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ
اين مىشود : اگر از گناهان بزرگ كه نسبت به پائينتر شان بزرگند اجتناب كنيد . . .
اين مفهوم درستى نخواهد بود زيرا خود آنها نسبت به گناه بالاتر صغيره مىباشند .
پس بايد صغيره و كبيره ملاك ديگرى داشته باشند . در روايت اهل بيت عليهم السّلام براى تشخيص گناهان كبيره دو طريق داريم يكى عنوان كلّى كه فرمودهاند :
كبائر گناهانى هستند كه خدا به مرتكب آنها وعدهء آتش داده است :
« الكبائر التي اوجب اللَّه عز و جل عليها النار »
« 1 » ديگرى آنكه فرمودهاند : فلان گناه و فلان گناه كبيره است مثلا در قرآن مجيد به بعضى از گناهان وعدهء آتش داده شده از قبيل قتل نفس در سورهء نساء / 93 ، خوردن مال يتيم در سورهء نساء / 10 ، خوردن ربا بقره / 275 ، شرك در سورهء مائده / 72 ، فرار از جهاد در سورهء انفال / 16 ، زنا در سورهء فرقان / 69 و نظير آنها .
در روايات اهل بيت عليهم السّلام حدود سى و پنج گناه نام برده شده كه فرمودهاند :
آنها گناه كبيرهاند از قبيل شرك به خدا ، يأس از رحمت خدا ، ايمنى از عذاب خدا ، شهادت دروغ ، ترك صلوة و . . . در ميان آنها هفت گناه در رديف اولند :
هامش
( 1 ) كافى باب الكبائر - وسائل باب وجوب اجتناب الكبائر .