فرمودهاند كه رشد ندارند « 1 » ولى به نظرم فرمايش آن حضرت بيان مصداق است .
وَ ارْزُقُوهُمْ فِيها وَ اكْسُوهُمْ وَ قُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفاً
ولى فقط مىتواند خوراك و لباس آنها را از آن مال تهيه كند « فيها » مىفهماند كه خوراك و لباس از آن مال است خواه از اصل آن باشد يا از عايد آن ، اگر « منها » بود فقط مصرف عين مال را ميرسانيد . و چون سفيه گاهى بمقام اعتراض خواهد آمد كه چرا اموال مرا بدستم نمىسپاريد لازم است ولى ، جواب ملايم و مناسب بدهد .
6 -
وَ ابْتَلُوا الْيَتامى حَتَّى إِذا بَلَغُوا النِّكاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ
.
بلوغ دو تا است يكى بلوغ سنّى كه با تمام كردن پانزده سالگى در پسران و نه سالگى در دختران است « 2 » دوم عقلى و رشد است كه بتواند در مال تصرف عقلايى كند و بيهوده از دست ندهد . ولىّ يتيم با دو شرط مىتواند مال او را به دستش بسپارد و آن دو همان بلوغ تكليفى و بلوغ عقلى است . اطفال به مجرد بلوغ احكام عبادات و غيره بر او واجب مىشود و حدود ، ديات و غيره بر آنها اجراء مىكرد ولى تصرف در اموال و نفوذ شهادت و اقرار و نظير آن بستگى به رشد دارد
وَ لا تَأْكُلُوها إِسْرافاً وَ بِداراً أَنْ يَكْبَرُوا
مال آنها را از روى اسراف ، و به عجله نخوريد كه مبادا بزرگ شوند و مانع گردند « 3 » اما بدون اسراف ، خوردن از آن جايز است كه در ذيل خواهد آمد
هامش
( 1 )
عياشى « عن على بن ابى حمزه عن ابى عبد اللَّه ( ع ) قال سألته عن قول اللَّه تعالى و لا تؤتوا السفهاء اموالكم . قال هم اليتامى لا تعطوهم اموالهم حتى تعرفوا منهم الرشد قلت :
فكيف يكون اموالهم اموالنا ؟ فقال اذا كنت انت الوارث لهم .
( 2 ) رسيدن به حد نكاح در اسلام با يكى از سه چيز است در پسران محتلم شد ، روئيدن موى سياه و خشن در زير ناف ( عانه ) و تمام كردن پانزده سال ، و در دختران حائض شدن ، روئيدن موى سياه در عانه و تمام كردن پانزده سال ، و در دختران حائض شدن ، روئيدن موى سياه در عانه و تمام كردن نه سال . هر يك از اينها مستقلا موضوعيت دارند .
( 3 ) در مجمع البيان فرموده : اسرافا ، بدارا مصدر هستند در موضع حال يعنى « مسرفين و مبادرين » قرار دارند .