يعنى : برداشتن روزه از مريض و مسافر براى آنست كه خدا بما آسانى مىخواهد از آن طرف چون روزه سرمايهء دنيا و آخرت است اگر قضا واجب نبود از طاعت شما كاسته مىشد ولى با گرفتن قضا ، بعدد روزهء ديگران روزه مىگيريد ، بنا بر اين : يريد اللَّه - لتكملوا . . . هر دو راجع به مريض و مسافر است ولى
وَ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ . . .
علت و غايت روزه و احكام آنست ، يعنى خدا را در برابر اين راهنمايى بخير و صلاح و اين مراعات حال صحيحان و بيماران و مسافران تعظيم كنيد و بزرگ و و الا مقام بدانيد .
در روايات اهل بيت عليهم السّلام نقل شده كه « لتكبروا » را به تكبيرات مستحبّ معنى كردهاند كه بعد از چهار نماز يعنى : نماز مغرب و عشاء شب اول شوال و نماز صبح و نماز عيد فطر خوانده مىشود چنان كه در مجمع البيان و تفسير آلاء الرحمن و غيره نقل شده است ، مىشود گفت كه روايات در مقام بيان مصداق مىباشند و گرنه معنى تكبير در آيه اعم از آنست . با عمل به آنچه در اين آيات بيان گرديد انسان بندهء شكرگزار مىشود :
وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
.
186 -
وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ
.
وقوع آيهء دعا در ميان آيات روزه ظاهرا براى اهميت دعا در ماه رمضان است ، « فانى قريب » حاكى است كه در هر حال و هر شرط و هر مكان رابطه با خدا و خواندن خدا ميسر است ، خدايى كه به انسان از خود انسان نزديكتر است
وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ
كلمهء
أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ
در اين آيه و لفظ
وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ . . .
غافر / 60 دلالت دارد كه استجابت دعا از جانب خدا حتمى است مگر آنكه دعا بر خلاف طبيعت ، يا نفرين به مردم يا موانع ديگرى داشته باشد كه آن موقع صورت دعا را دارد ولى در واقع دعا نيست و يا چيزى مىخواهد