اطاعت نفس و لو مخالف فرمان خدا باشد و هواى نفس را بر فرمان الهى مقدّم ميداند .
وَ أَضَلَّهُ اللَّهُ
گفتيم اضلال الهى بعد از اينكه قابل هدايت نيست به خود وا - گذاشتن است .
عَلى عِلْمٍ
چون ميداند كه اين ديگر قابل هدايت نيست روح او مثل لباسى شده كه اگر صد دست او را بشويند رنگ ثابت دارد و تغيير نميكند رنگ كفر و شرك و ضلالت براى روحش ثابت شده قابل تغيير نيست و چنانچه رنگ لباس قابل تغيير نباشد صرف زحمت براى زوال رنگ لغو و بىفايده است اگر هزار پيغمبر با هزار معجزه بيايند نميتوانند تغيير دهند لذا ميفرمايد :
فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا وَ يَلْعَبُوا حَتَّى يُلاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ
زخرف ، آيهء 83 ، معارج آيهء ، 42 .
وَ خَتَمَ عَلى سَمْعِهِ وَ قَلْبِهِ وَ جَعَلَ عَلى بَصَرِهِ غِشاوَةً
گفتيم همين نحوى كه بدن انسان گوش و چشم و قلب دارد روح انسان هم چشم و گوش و قلب دارد اگر پنبه غفلت گوش او را كر كند و كفر و شرك و ضلالت و عناد و عصبيت و ساير صفات خبيثه قلب او را بميراند و پرده هواى نفس و معاصى روى چشم او را بپوشاند نميشنود و نمىبيند و درك نميكند لذا از قابليت افتاده .
فَمَنْ يَهْدِيهِ مِنْ بَعْدِ اللَّهِ
كسى كه بهدايت الهى هدايت نميشود كى ميتواند او را هدايت كند .
أَ فَلا تَذَكَّرُونَ
آيا پس از اين متذكر نميشويد كه نگذاريد كار به اينجا بكشد كه به كلى خود را از قابليت بيندازيد .
[ سوره الجاثية ( 45 ) : آيه 24 ]
وَ قالُوا ما هِيَ إِلاَّ حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا وَ ما يُهْلِكُنا إِلاَّ الدَّهْرُ وَ ما لَهُمْ بِذلِكَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلاَّ يَظُنُّونَ ( 24 )
و گفتند نيست اين مگر زندگانى دنيوى ميميريم و زنده ميشويم و هلاك نميكند ما را مگر روزگار كه دهر باشد و نيست از براى آنها به اين دعوى علمى