و ما خلق نكرديم آسمانها و زمين و آنچه بين آنها است از روى لغو و لعب و بيهوده و بىفايده ، ما خلق نكرديم آن دو را مگر به حق از روى حكمت و مصلحت و صحيح و بجا و بموقع لكن اكثر افراد ناس نميدانند . يكى از اصول خمسه كه مدخليّت در ايمان دارد و اصل ريشهء ايمان است كه بدون واحدى از آنها ايمان زايل مىشود عدل است كه خداوند تبارك و تعالى عادل است و عدل فرع حكمت است و حكمت از صفات ذات است كه عالم بجميع حكم و مصالح است ، و عدل از صفات فعل است كه افعال او موافق حكمت و مصلحت و حسن است ، و لازمهء آن اين است كه فعل قبيح و فعل لغو و ظلم از او محال است صادر شود نه بمعنى اينكه نميتواند كه كوتاهى در قدرت باشد بلكه نميكند نظير عصمت در انبياء و ائمّهء هدى كه محال است از آنها كوچكترين معصيتى يا خطايى و سهوى و نسيانى صادر شود با اينكه كمال توانايى و قدرت بر آن دارند ، و گفتيم : هر فعلى كه در خارج تحقّق پيدا كند بحسب تقسيم عقلى از شش قسم خارج نيست :
1 - مصلحت دارد و هيچ مفسده در او نيست حسن صرف است .
2 - مفسده دارد و هيچ مصلحت ندارد قبيح صرف است .
3 - نه مصلحت دارد نه مفسده لغو صرف .
4 - هم مصلحت دارد هم مفسده لكن مصلحتش غالب بر مفسده است حسن مطلق 5 - مفسدهء او غالب بر مصلحت او است قبيح مطلق .
6 - مصلحت و مفسدهء او مساوى است لغو مطلق .
خداوند محال است از او فعل قبيح و فعل لغو بهر دو قسمش صادر شود و تمام افعالش حسن است ، و ظلم هم نميكند ، زائد بر استحقاق عذاب نميكند و كوتاهى در احراز مقدار قابليت محل هم نميكند تفضّلا لذا ميفرمايد :
وَ ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما
از كرات جويه و ملائكه و جن و انس و آنچه در آسمانها و زمين و بين اين دو است .
لاعِبِينَ
چون لغو است و خلاف عدل است .
ما خَلَقْناهُما
آسمانها و زمين و آنچه بين آنها و در آنها است .