[ سوره الدخان ( 44 ) : آيه 33 ]
وَ آتَيْناهُمْ مِنَ الْآياتِ ما فِيهِ بَلؤُا مُبِينٌ ( 33 )
و داديم بنى اسرائيل را از آيات آنچه كه در او بلاء آشكارا بود .
وَ آتَيْناهُمْ مِنَ الْآياتِ
آيات معجزات بود كه در حق موسى و به او عنايت شده بود و اينها بسيار است از ابتداء نطفهء موسى زير تخت فرعون و اخفاء حمل مادر موسى و القاء او در بحر تا در دامن فرعون بزرگ شد ، و پس از بعثت او معجزهء عصا و يد و بيضاء و بلع سحر سحرهء فرعون ، و انفلاق بحر و ضرب عصا دوازده چشمه آب از سنگ خارج شدن ، و نزول منّ و سلوى ، و زنده شدن هفتاد نفر از آنها كه بصاعقه هلاك شدند ، و زنده شدن آن جوان مقتول در ذبح بقره كه در قرآن بيان ميفرمايد و گرفتارى فرعونيان بطوفان و جراد و قمّل و ضفادع و دم و غير اينها كه هر كدام بتنهايى دليل بر حقّانيّت موسى و رسالت او است و هر كدام در محلّ خودش بيان شده .
ما فِيهِ بَلؤُا مُبِينٌ
بلاء امتحان است كه مؤمن و كافر حق و باطل از يكديگر جدا شوند ، و امتحانات الهى بسيار است چه راجع بتكوينيات از غنى و فقر ، صحت و مرض ، نعمت و نقمت ، عزّت و ذلت ، سعه و ضيق و غير اينها ، و چه راجع بتشريعيّات از ارسال رسل و انزال كتب و جعل احكام و غير اينها . تا اينجا قضاياى بنى اسرائيل و موسى و فرعونيان خاتمه پيدا كرد پس از آن ميفرمايد :
[ سوره الدخان ( 44 ) : آيات 34 تا 36 ]
إِنَّ هؤُلاءِ لَيَقُولُونَ ( 34 ) إِنْ هِيَ إِلاَّ مَوْتَتُنَا الْأُولى وَ ما نَحْنُ بِمُنْشَرِينَ ( 35 ) فَأْتُوا بِآبائِنا إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 36 )
بدرستى كه اينها ميگويند كه نيست مگر مردن اولى ما و ما نيستيم كه دو مرتبه زنده شويم و منشور گرديم اگر شما راست مىگوييد پس بياوريد پدران ما را يعنى زنده كنيد .
إِنَّ هؤُلاءِ لَيَقُولُونَ
مفسرين گفتند : اين كلام ابو جهل است كه بپيغمبر گفت : اگر راست مىگويى جدّ خود را زنده كن تا ما از آن بپرسيم كه پس از مردن چه چيز است ، و اين باطل است زيرا با كلمهء هؤلاء مناسبت ندارد زيرا اشاره