كه اراده مىكند حرث دنيا را يعنى عمل مىكند براى دنيا ميدهيم او را از دنيا آنچه حكمت اقتضاء مىكند و نيست از براى او نصيب و بهرهاى در آخرت .
حرث در لغت بمعنى زراعت است و زارع را حارث ميگويند كه به زبان ما رعيّت مىنامند .
مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ
چنانچه در حديث است
الدنيا مزرعة الاخرة
در دنيا بايد كشت كرد و در آخرت ضبط نمود و حرث آخرت ايمان و عمل صالح و تقواى از معاصى و محرمات و جلوگيرى نفس از مخالفت اوامر و نواهى خداى متعال است .
نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ
هم در دنيا فوائد و نتايج او را درك مىكند و هم در آخرت به اضعاف مضاعف به او جزاء ميدهيم .
وَ مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيا
كه تمام همّتش دنيا است و زخارف آن و ابدا بفكر آخرت نيست نه ايمانى و نه عمل صالحى و نه تقوايى بلكه غرق دنيا شده .
نُؤْتِهِ مِنْها
من تبعيضيه است يعنى بعض دنيا را به او ميدهيم نه آنچه كه بخواهد يعنى از دنيا بى نصيب و بىبهرهاش نميكنيم آنچه موافق حكمت و مصلحت است به او عنايت ميكنيم .
وَ ما لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ
هيچ گونه بهره و نصيبى ندارد ، و اينها كسانى هستند كه « باع آخرته بدنياه » مثل اكثر ابناء نوع امروزه اما كفار امروزه كه تمام فكر آنها در ترقى و تعالى و صنايع مستحدثه و مال و منال دنيويست و در مخيلهء آنها خطور نميكند كه عالم ديگرى هست و بايد براى آن هم فكرى نمود و اما ملل مختلفه مثل يهود و نصارى و فرق