تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 102

مساهمون:

ص١٠٢

[ سوره طه ( 20 ) : آيه 110 ]

يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْماً ( 110 ) ميداند خداوند آنچه پيش از روى آنها و مقابل آنها از احوال گذشتگان از انبياء و امم سابقه و ما قبل آنها ازلا و آنچه عقب سر آنها است تا قيامت و احوال اهل محشر و اهل سعادت و شقاوت ابدا و آنها احاطه به خداوند ندارند احاطهء علميّه . (
يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ
) مكرر بيان شده كه علم الهى عين ذات او است و ذات او صرف وجود است و محدود بحدّى نيست يعنى ماهيّت ندارد چون ماهيّت حدّ وجود است ازلا و ابدا و سرمدا حدى از براى علم او قدرت او ساير صفات ذاتيه او نيست ازلا ميداند آنچه در ابد است و ابدا ميداند آنچه در ازل بوده و بعبارت ديگر علم ذات بذات . (
وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْماً
) چون ممكن هر چه باشد و هر كه باشد و لو صادر اوّل نور مقدّس محمّد صلّى اللَّه عليه و سلم محدود است اوّل دارد و حادث است و محدود محال است احاطهء علمى به غير محدود پيدا كند و اين عقيده مطابق عقل و برهان و آيات شريفهء قرآن و اخبار متواتره از آل اطهار ( عليهم السلام ) و ضرورت مذهب شيعه است ، و لكن عامّهء عمياء و طبقات كفّار كه قائل بتجسّم هستند و خدا را جسم پنداشتند قائل هستند كه خدا روز قيامت ديده مىشود و بر عرش و تخت خود مينشيند و مؤمنين او را مشاهده مىكنند و كفار ممنوع هستند و ساير مزخرفاتى كه در كتب عهدين و در كتب عامّه است كه قبلا تذكر داده شده و در برهان حديثى از حضرت رضا عليه السلام نقل كرده از كلينى مسندا از صفوان ابن يحيى كه ابو قرّهء محدث از من تقاضا كرد كه او را خدمت حضرت رضا عليه السلام ببرم از آن حضرت استيذان كردم اجازه داد او را خدمت حضرت بردم پس از سؤالات از حلال و حرام و احكام سؤال از توحيد كرد گفت : رواياتى بما رسيده كه خدا رؤيت را قسمت كرده و كلام را بين انبياء كلام را
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 102 | السيد عبد الحسين الطيب