تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 237

مساهمون:

ص٢٣٧
ما شوى و براى تهديد مشركين است كه مثل پيغمبرى اگر مشرك شود چنين و چنان مىشود چنانچه در آيات بسيارى قريب به اين مفاد داريم
قُلْ أَ فَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجاهِلُونَ وَ لَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ بَلِ اللَّهَ فَاعْبُدْ وَ كُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ
زمر آيه 64 - 66 . و گفتيم شرك اقسام خمسه دارد شرك ذاتى مستند بابن كمونه شرك صفاتى مستند باكثر عامه كه صفات زائده قائلند شرك افعالى مثل مجوس كه قائل بيزدان و اهرمن هستند و مثل غلات كه افعال الهيه را مستند ميكنند بانبياء و ائمه و ملائكه و اقطاب و مراشد و غير اينها شرك عبادتى كه غير او را پرستش ميكنند بشرك نظرى كه نظر باسباب و وسائط دارند فتقعد معنى جلوس نيست بلكه بمعنى قصر است يعنى دستت از همه جا كوتاه مىشود مثل قعود در جهاد و قعود در تجارت و زراعت و كسب مذموما تمام عقلاء از ملائكه و انبياء و مؤمنين تو را مذمّت ميكنند مخذولا خفت و ذلة و خوارى و خسارت متوجه تو مىشود .

[ سوره الإسراء ( 17 ) : آيه 23 ]

وَ قَضى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ كِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلاً كَرِيماً ( 23 ) و حكم فرمود پروردگار تو و دستور داد براى جميع مكلفين اينكه عبادت نكنيد مگر او را و بوالدين پدر و مادر احسان كنيد و هر آينه اگر نزد تو يكى از آنها بپيرى و بزرگى رسيدند يا هر دو آنها پس نگو به آنها كلمه اف را و آنها را دور از خود نكن و بگو از براى آنها كلام محترمانه
وَ قَضى رَبُّكَ
كلمه قضى در آيات اطلاق بر معانى شده من جمله بمعنى امر است مثل اين مورد يعنى امر فرمود و چنين دستور از مقام ربوبى صادر شد
أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ
يعنى او را پرستش كنيد لا غير كه مفاد كلمه طيبه لا إله الا اللَّه است كه اولين دستور جميع انبياء بوده و گفتيم اين كلمه توحيد سه دلالت دارد مطابقى التزامى اقتضايى امّا مطابقى توحيد عبادتيست كه پرستش نكنيد جز ذات مقدس او را و التزامى توحيد