كرديم بر تو كتابى كه بيان مىكند از براى هر شىء و هدايت مىكند و رحمة است و بشارت ميدهد از براى مسلمين
وَ يَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ
يوم قيامت انبياء و رسل و خلفاء الهى كه در هر زمانى خالى از حجة معصوم نيست و شهادت آن مقبول است و احتياج ببيّنه نيست بر اهل زمانش شهادت بر اعمال آنها ميدهد كه نتوانند انكار كنند .
و اين جمله دليل بر مذهب شيعه است طبق اخبار معتبره كه
( ان الارض لا يخلوا من حجّة اما ظاهر مشهود او غائب مستور )
( لو خلت الارض عن الحجة لساخت باهلها و لماجت باهلها ) .
و نيز دلالت دارد بر اينكه حجج الهى عالم بجميع افعال و اعمال بندهگان هستند و چيزى بر آنها مستور نيست و نيز دلالت دارد بر مقام عصمت آنها زيرا غير معصوم شهادتش قابل خطاء و اشتباه هست و مراد از امّة اهل زمان هر يك از آنها است و بايد حجة و شاهد از جنس بشر باشد كه مراد من انفسهم است .
وَ جِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلى هؤُلاءِ
بعضى گفتند مراد تمام امّت است تا قيامت بعضى گفتند اهل زمان خود در بعض اخبار دارد شهادت بر ائمه اطهار و اينها شاهد بر اهل زمان خود هستند .
لكن ظاهر آيه شريفه به نظر ميآيد مشار اليه هؤلاء شهداء باشند از آدم تا حضرت بقية اللَّه كه آنها شهداء بر خلق هستند و پيغمبر صلّى اللَّه عليه و إله شهيد بر آنها است و مكرّر گفتهايم كه اخبار در تفسير قرآن بيان مصداق است و منافى با عموم ندارد و از اين جمله استفاده مىشود كه حضرت رسالت باتمام انبياء بوده و از اعمال آنها با خبر بوده و مشاهده ميكرده چنانچه در حق امير المؤمنين هم دارد كه فرمود
كنت مع الانبياء سرا و مع محمد صلى اللَّه عليه و إله جهرا
و
نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ
همين قرآن مجيد كه داراى چند خصوصيت است .
اوّل (
تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ )
كه ميفرمايد
وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ