وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ
يعنى بلوغ حدّ كمال و ظاهرا مراد حدّ تكليف باشد و بعضى گفتند 18 سال و بعضى گفتند از 18 الى 30 سال ، بعضى الى 40 سال بعضى الى 60 سال ، و تحقيق اينكه انسان زمانى كه رسيد بحدّ بلوغ بحدّ كمال رسيده و مورد تكليف و امر و نهى قرار ميگيرد و تا سال چهلم باعلا درجه قابليت ميرسد و از چهل تا شصت حد يقف است و از شصت به بالا در نكس است چنانچه ميفرمايد
وَ مَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِ
يس آيه 68 ، و نيز ميفرمايد
وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ إِحْساناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ كُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً حَتَّى إِذا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً
الاية احقاف آيه 14 استفاده مىشود كه بلوغ اشد غير از بلوغ اربعين است غاية الامر حد رشد تا اربعين است و معمّر از شصت به بالا است و بين اين دو حد يقف است .
آتَيْناهُ حُكْماً وَ عِلْماً
حكم مقام نبوت است كه از ماده حكمت است يعنى عالم بمصالح و مفاسد و به اين معنى خداوند را حكيم گويند نه بمعنى فصل قضاء كه او را حاكم گويند و قاضى نامند ، و علم علم به احكام شرع است كه از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مرويست فرمود
( العلم ثلاثة : آية محكمة و سنّه قائمة و فريضة عادلة )
كه بايد در درجه اول انبياء داشته باشند ثم الامثل فالامثل .
وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ
از براى محسن درجاتى است بسيار هر درجه به مقدار قابليت و احسانش خداوند جزا ميدهد هم در دنيا و هم در آخرت كه درجه اعلاى او خاص بانبياء و اوصياء آنها است بالاخص وجود مقدس خاتم الانبياء و اوصياء او عليه و عليهم السلام و درجه ادنى كسيست كه با ايمان از دنيا رود و لو غرق معاصى باشد و اگر بدون ايمان رفت از اين عنوان خارج مىشود و داخل در عنوان ظالمين مىشود .