[ سوره يوسف ( 12 ) : آيه 24 ]
وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّهِ كَذلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشاءَ إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُخْلَصِينَ ( 24 )
اين آيه شريفه از مشكلات آيات است و مفسرين در تفسير اين آيه اقوال زيادى دارند و ما قبل از ترجمه اشاره به آنها ميكنيم :
اما مفسرين عامه كه عصمت را در انبياء قائل نيستند و هر نسبت ناروايى را بانبياء دادهاند حتى به حضرت لوط كه شراب خورد و با دو دختر خود زنا كرد و هفتاد پيغمبر از نسل او بوجود آمد چنانچه يهود گفتند و حضرت داود [ ع ] با زن ارميا و حضرت سليمان [ ع ] بتكدهها براى زنهاى خود ساخت و غير اينها گفتند
وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها
زليخا قصد زنا دادن كرد و مهيا شد و يوسف هم قصد اين عمل شنيع را كرد حتى ميان دو پاى زليخا نشست و بند ازار خود را باز كرد و پائين كشيد و خواست انجام دهد
لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّهِ
و گفتند برهان ربه صورت يعقوب را ديد او را نهى كرد يا جبرئيل دست زد به سينه او او را عقب انداخت يا ندايى شنيد كه او را منع كرد و از اين قبيل مزخرفات .
و اما مفسرين خاصه كه عصمت را شرط ميدانند آنها هم اختلاف كردند بعضى گفتند برهان ربه مقام نبوت و عصمت است و در آيه تقديم و تأخير است يعنى اگر برهان ربّ را نداشت كه نبوت و عصمت باشد هر آينه اين قصد سوء را ميكرد بعضى گفتند همّ يوسف بر قتل زليخا بود نه بر زنا و برهان رب علم بمضار قتل بود كه كسان زليخا او را قصاص كنند و متهم كنند و قضيه بر خلاف واقع انتشار دهند كه بگويند يوسف قصد اين عمل را داشت و زليخا مانعه بود لذا او را كشت .
لكن تحقيق چنانچه قرائن بسيار در آيات داريم اينكه يوسف نه قصد