و از دست ميدهند آنچه را كه بودند افتراء ميزدند و تكذيب ميكردند و دروغ ميگفتند .
هنالك يعنى در اين موقع كه روز جزاء باشد تبلو بيابد و ظاهر شود و مشاهده كند كلّ نفس هر صاحب نفسى
ما أَسْلَفَتْ
آنچه پيش فرستاده كه در جاى ديگر ميفرمايد
وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً
كهف آيه 47 ، و در كيفيت حضور اعمال بعضى گفتند اعمال مجسم مىشود ، بعضى گفتند مراد جزاى اعمال است ، بعضى گفتند مراد نامه عمل است كه
لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها
كهف آيه 47 .
تحقيق كلام اينست كه كلمه تبلوا در اين آيه و وجدوا در سوره كهف دلالت ندارد بر رؤيت به چشم و بصر تا محتاج به اين تأويلات باشيم بلكه يافتن بمعنى معرفت و علم و ظهور در ذهن است بهر وسيله كه باشد بمشاهده نامه عمل يا شهادت اعضاء و جوارح يا مشاهده جزاى آنها يا شهادت ملائكه و انبياء و ائمه عليهم السلام كارهاى آنها را براى آنها مكشوف مىشود كه ميفرمايد
فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً
نساء آيه 45 .
وَ رُدُّوا
آورده ميشوند
إِلَى اللَّهِ
در پيشگاه عرش ربوبى
مَوْلاهُمُ الْحَقِّ
ولايت كليه حقّه حقيقيه ذاتيه اختصاص به او دارد كه به حق حكم ميفرمايد و خردلى ظلم و اجحاف در حكم او نيست .
وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ
بتها و رؤساء و آباء و كسانى را كه متابعت ميكردند و ميگفتند
هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللَّهِ
يونس آيه 19 و خيال ميكردند كه اينها دستگيرى ميكنند و دفع بليات مينمايند گم ميشوند و آنها را نمىيابند