[ سوره يونس ( 10 ) : آيه 28 ]
وَ يَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا مَكانَكُمْ أَنْتُمْ وَ شُرَكاؤُكُمْ فَزَيَّلْنا بَيْنَهُمْ وَ قالَ شُرَكاؤُهُمْ ما كُنْتُمْ إِيَّانا تَعْبُدُونَ ( 28 )
و روزى كه محشور ميكنيم آنها را بالاجتماع پس مىگوييم در حق كسانى كه شرك آوردند كه جاىگير شويد در مكان خود شما و شركاء شما پس جدا ميكنيم بين مشركين و شركاء و گفتند شركاء آنها كه نبوديد شما ما را عبادت ميكرديد مسئلة مشكلة - و آن اينست كه شركاء مثل اصنام و اشجار و نار و شمس و گاو و گوساله و مجسمهها چگونه محشور ميشوند و چگونه نطق ميكنند .
جواب - از آيات شريفه قرآن استفاده مىشود كه خداوند بقدرت كامله خود تمام موجودات را بنطق ميآورد مثل شهود روز قيامت ايادى و ارجل و جوارح و اراضى كه روى آنها عبادت شده مثل مسجد يا معصيت شده و ازمان مثل شهر صيام و ليالى و ايّام جمعات و امثال اينها حتى قرآن هم شهادت ميدهد و شفاعت مىكند و مخاصمه دارد و اخبار هم در اين باب بسيار داريم ، و نيز از آيات استفاده مىشود كه اين معبودات باطله را در جهنم مىبرند براى اينكه عبده آنها بفهمند كه اينها هيچگونه اثرى براى آنها نداشتند و ندارند مثل آيه شريفه
إِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنْتُمْ لَها وارِدُونَ لَوْ كانَ هؤُلاءِ آلِهَةً ما وَرَدُوها
الاية انبياء آيه 98 ، حتى در خبر دارد سؤال شد از معصوم كه مثل ملائكه و حضرت عيسى عليه السّلام هم وارد ميشوند ، جواب فرمودند كه اينها خارج شدند به آيه بعد
إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى أُولئِكَ عَنْها مُبْعَدُونَ
بناء على هذا مىگوييم
وَ يَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً
حتى وحوش
وَ إِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ
تكوير آيه 5
ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا
خطاب بجميع مشركين است مكانكم بايد در اين عرصه محشر توقف كنيد تا پرس و سؤال شويد انتم مشركون و شركائكم آنهايى را كه مىپرستيديد
فَزَيَّلْنا بَيْنَهُمْ
در سؤال اولا از شركاء سؤال مىشود و آنها را بنطق ميآوريم