بمانند و پس از مردن بدرك اسفل نار منتقل شوند او مغارات جمع مغاره است كه اطلاق بر غار مىشود كه در دل كوهها ظاهر مىشود و منزلگاه جانوران است اينهم براى آنها نتيجه بخش نيست زيرا آن خدايى كه خبر از نفاق آنها ميدهد جايگاه آنها را هم مطلع است و بمسلمين خبر ميدهد ميروند و آنها را بقتل ميرسانند او مدّخلا براى اين كلمه تفاسيرى كردند و مراد محل دخول است ، و در خبر منسوب به حضرت باقر عليه السّلام تفسير بسرب فرموده و به زبان ساده فرارگاه يعنى از هر طريقى كه بتوانند فرار كنند از دست مسلمين
لَوَلَّوْا إِلَيْهِ
رو به آن طريق ميكنند و خود را نجات ميدهند اين هم خيال فاسدى است و مدخول كلمه لو است
وَ هُمْ يَجْمَحُونَ
و آنها با كمال سرعت شتاب ميكنند لكن هيهات هيهات و على الفرض كه نجات يافتند كجا از عذاب الهى فرداى قيامت فرار ميكنند
يَقُولُ الْإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ
قيمه آيه 10 .
تنبيه - اين آيات در مورد منافقين است كه از ترس جان و مال اظهار اسلام و ايمان كردند ، و اما منافقين كه بطمع مال و رياست اظهار اسلام و ايمان كردند اينها فرار نميكنند و دشمن داخلى هستند مثل فلان و فلان و فلان و اتباعهم كه در آيه بعد اشاره دارد .
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيه 58 ]
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْها رَضُوا وَ إِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْها إِذا هُمْ يَسْخَطُونَ ( 58 )
و بعضى از منافقين هستند كه عيب بشما ميگذارند در تقسيم صدقات مسلمين پس اگر به آنها سهم بدهى راضى ميشوند و اگر ندهى از صدقات به آنها سخط و غضب ميكنند . در حديث از حضرت صادق عليه السّلام است كه فرمودند
( اهل هذه الاية اكثر من ثلثى الناس ) .