و مانعى نيست از براى آنها اينكه قبول شود از آنها انفاقات آنها مگر اينكه اينها كافر به خدا و رسول شدند و نماز را هم بجا نميآورند مگر با حال كسالت و انفاق نميكنند مگر آنكه از روى كراهت .
اين آيه شريفه بيان موانع قبول را ميفرمايد يكى كفر و يكى كسالت در صلوة و يكى انفاق از روى كراهت لذا مىفرمايد
ما مَنَعَهُمْ أَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقاتُهُمْ
ماء نافيه اشاره به اينكه خداوند كه فرمود در آيه قبل كه هرگز انفاقات آنها مورد قبول نيست نه از جهت ظلم يا بخل در قبول يا جهات ديگرى است بلكه مانع اين سه امر است : 1 -
إِلَّا أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ
كفر باللّه شرك است كه منكر توحيد است و كفر برسول [ ص ] انكار رسالت است . 2 -
وَ لا يَأْتُونَ الصَّلاةَ إِلَّا وَ هُمْ كُسالى
زيرا اعتقاد به نماز ندارند و فقط براى اينكه خود را در زمره مسلمين محسوب دارند و نفاقشان كشف نشود با كمال بىميلى و كسالت در جماعت مسلمين داخل ميشوند و ابدا قصد قربى ندارند و مرائى هستند و رياء اعظم از شرك است زيرا مشرك ظاهر و باطنش يكى است و مرائى باطنا مشرك و ظاهرا مسلمان كه همين معناى نفاق و دو روئيست . 3 -
وَ لا يُنْفِقُونَ إِلَّا وَ هُمْ كارِهُونَ
اين هم بداعى قربت نيست و از روى كراهت است كه بگويند ما هم خدمت بدين ميكنيم .
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيه 55 ]
فَلا تُعْجِبْكَ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِها فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ تَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَ هُمْ كافِرُونَ ( 55 )
پس بتعجب نياورد شما را اموال آنها و نه اولاد آنها جز اين نيست كه اراده فرموده خداوند اينكه آنها را به اين اموال و اولاد عذاب فرمايد در حيات دنيا و موقعى كه اجل آنها سر رسد نفس آنها خارج شود و آنها كافر بميرند .
مفسرين وجوهى در تفسير اين آيه گفته هر كدام وجهى اختيار كرده و اين