فَسَيُنْفِقُونَها
هر چه انفاق كنند به اين مقصد نائل نميشوند و لو بمقاصد ديگر فى الجمله نائل شوند
( چراغى را كه ايزد برفروزد * هر آن كس پف كند ريشش بسوزد )
ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً
اين ندامت نه توبه از عمل است بلكه حسرت به اينكه چرا نائل به مقصد نشدند
ثُمَّ يُغْلَبُونَ
علاوه بر اينكه نائل به مقصد نشدند بر ضرر آنها هم تمام شد و مغلوب شدند و روز بروز خداوند علم اسلام را بلندتر و سيطره اسلام را بيشتر و آثار و ادلّه حقانيت او را واضحتر ميفرمايد مثل شمس در رابعة النهار
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ
و كسانى كه كافر شدند بسوى جهنم محشور ميشوند . بعضى قرّاء اين جمله را ضميمه آيه قبل دانسته و از اين جهت در تكرر جمله الذين كفروا اشكالى به آنها متوجه مىشود كه مناسب اين بود كه بفرمايد و هم الى جهنم يحشرون و در مقام جواب برآمدهاند لكن تحقيق اينست كه آيه مستقله است ميخواهد بفرمايد كه كفار چه آنهايى كه انفاق مال براى صدّ فى سبيل اللَّه كردند و چه آنهايى كه در اينمقام نبودند تمام اهل جهنم هستند و اگر به كلمه هم فرموده بود اختصاص به همان منفقين داشت و مورد توهّم اين بود كه ساير كفار معاف هستند لذا فرمود بطور عموم
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا
كه شامل منافقين و مرتدين و نواصب و غلات و اهل بدعت و منكر ضرورى شود و لو اسم اسلام روى خود گذارند لكن كافر و نجس هستند بلكه شامل اهل سنّت و جماعت هم مىشود بدليل زيارت جامعه
( و من جحدكم كافر و من حاربكم مشرك و من ردّ عليكم فى اسفل درك من الجحيم )
و اخبار بسيار ديگر در موارد مختلفه ، و اينكه حكم به طهارت آنها شده براى حشر مؤمنين است كه در حرج و مضيقه نيفتند
إِلى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ
يعنى تمام در جهنم مجتمع خواهند شد