آيه كه ذكر شد ، بعد از بيان اين قضيه تعبير بثمّ مىكند كه از براى تراخيست
ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ
.
قالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ وَ إِيَّايَ
اين جمله دليل بر هلاكت آنها است كه مردند كه حضرت موسى عرض مىكند كه اگر ميخواستى قبلا آنها را هلاك فرموده بودى ، و اما راجع بموت هارون اولا هارون در تيه از دنيا رفت كه بنى اسرائيل سر گردان بودند و يك خبرى از طريق عامّه از امير المؤمنين عليه السّلام نقل ميكنند و اين خبر با اينكه سندش ضعيف است مخالف عقائد شيعه است .
أَ تُهْلِكُنا بِما فَعَلَ السُّفَهاءُ مِنَّا
سفيه كسى است كه عقلش ناقص باشد واسطه بين مجنون كه فاقد عقل است و رافع تكليف و بين عاقل ، سفيه مكلف هست لكن عقل كامل ندارد و مراد از سفهاء از بنى اسرائيل ممكن است آنها باشند كه تصديق موسى نكردند در اينكه فرمود خداوند با من تكلم ميفرمايد و ممكن است همين هفتاد نفر باشند كه گفتند بموسى
لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً
و ممكن است هر دو دسته باشند چنانچه بعيد نيست زيرا هر دو دعوى سفيهانه است عاقل تصديق نبى مىكند و قائل بتجسم نيست ، و استفهام انكارى است يعنى البته بىگناه را هلاك نميكنى بفعل گنهكار .
إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ
فتنه بمعنى امتحان سخت است چنانچه ميفرمايد
الم أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ
الايه عنكبوت آيه 1 ، نه به معناى دوبهمزنى و القاء اختلاف كه ميفرمايد
وَ الْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ
بقره آيه 214 ، زيرا ساحت قدس ربوبى منزه از صفات خبيثه و افعال قبيحه است .
تُضِلُّ بِها مَنْ تَشاءُ وَ تَهْدِي مَنْ تَشاءُ
تمام امتحانات الهى از همين باب است كسانى كه باطن آنها خراب است و ايمان ندارند در امتحان ضلالت آنها ظاهر