الصادق عليه السّلام كه سؤال كرد از آن حضرت كه اگر كسى قطع كرد يك انگشت زنى را ديه آن چقدر است فرمود ده شتر ، دو انگشت بيست شتر ، سه انگشت سى شتر ، چهار انگشت بيست شتر تعجب كرد سه انگشت بيشتر از چهار انگشت است فرمود قياس در دين موجب محق دين مىشود ( انّ المرأة تعاقل الرجل الى ثلث الدية فاذا بلغ الثلث رجع الى النصف ) .
( و ليس من مذهبنا القياس * اول من قاس هو الإبليس )
و عامه عميا اغلب احكام آنها مبنى بر قياس و استحسان است .
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيه 13 ]
قالَ فَاهْبِطْ مِنْها فَما يَكُونُ لَكَ أَنْ تَتَكَبَّرَ فِيها فَاخْرُجْ إِنَّكَ مِنَ الصَّاغِرِينَ ( 13 )
فرمود خداوند بابليس پس هبوط كن از اين مقام پس نبايد بوده باشى اينكه تكبر كنى در اين مقام پس خارج شو محققا تو از كوچكان و بىاعتبارانى .
قالَ فَاهْبِطْ مِنْها
مفسرين مرجع ضمير منها را بعضى جنّة گفتند و بعضى سماء و لكن ظاهر اينست كه مرجع درجه و رتبه و مقام باشد ، و مراد از هبوط تنزل است زيرا شيطان در درجه و رتبه ملائكه بود و اين درجه مناسبت با تكبر ندارد لذا ميفرمايد
فَما يَكُونُ لَكَ أَنْ تَتَكَبَّرَ فِيها
زيرا مقام ملائكه مقامى است كه
لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ
تحريم آيه 6 ، كه مقام عصمت باشد
فَاخْرُجْ
از ميان ملائكه بيرون شو
إِنَّكَ مِنَ الصَّاغِرِينَ
اين جمله در مقابل توهم ابليس كه خود را بزرگ شمرده حتى بر آدم كه مسجود ملائكه بود خداوند او را كوچك شمرده كه از حيوانات هم پستتر و كوچكتر است زيرا كسى كه جايگاهش جهنم باشد چنانچه ميفرمايد
أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْكافِرِينَ
عنكبوت آيه 68 و زمر آيه 33 ، و نيز ميفرمايد
أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْمُتَكَبِّرِينَ