[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 273 ]
لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْباً فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيماهُمْ لا يَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحافاً وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ ( 273 )
لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ
لام للفقراء متعلّق بجملات آيات سابقه است كه انفاقات باشد و لام اگر چه لام اختصاص است ولى چون مسلّم است كه انفاق به غير اينها هم جايز و ممدوح است لذا بمعنى اولويّت است و ينبغى ، يعنى به اين فقراء اولى و اينها احقّ بصدقات هستند نسبت بساير فقراء
أُحْصِرُوا
از حصر بمعنى منع است و از اين باب است حصار شهر كه مانع از دخول دشمن است در داخل شهر ، و از اين باب است شبهه محصوره كه اطراف شبهه محدود است و معيّن ، مقابل غير محصوره كه محدود نيست . و از همين باب است حصر در حج كه مانع شوند از تشرف حاج بمكّه .
و مراد در مقام فقرايى هستند كه محصور شدهاند و نميتوانند تحصيل معاش كنند يا بواسطه مرض يا ضعف يا تنگدستى و فقدان وسائل كسبى يا از ترس اعداء و يا دور افتادن از اوطان خود يا جهات ديگر .
و مراد از
فِي سَبِيلِ اللَّهِ
اين است كه اين حصر اينها براى امر دينى باشد مثل اصحاب صفه كه تشرّف پيدا كردند مدينه بدين اسلام و از خانه و زندگانى خود دست كشيدند و بىمنزل بودند در صفه مسجد زندگى ميكردند ، كه در حديث از حضرت باقر عليه السّلام مرويست كه شأن نزول آيه آنها هستند و چهارصد نفر بودند يا براى تهيّأ بر جهاد يا جهات دينى ديگر ، اشاره به اين است كه احصار آنها از روى تقصير و عصيان نباشد مثل اكثر فقراء كه از روى لشى و تنبلى و بيمارى يا از باب اسراف