و همين نحو كه برادر باعث قوّت قلب و ظهر برادر است مؤمنين هم باعث تقويت يكديگر باشند كه اگر اتفاق و اتحاد و الفت و محبت داشته باشند هيچ قوّة و نيرويى نميتواند با آنها مقاومت كند و اگر تفرقه و دوئيّت بين آنها ايجاد شد هر ضعيفى بر آنها چيره خواهد شد .
وَ كُنْتُمْ عَلى شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ
اگر برخورد كنيد به زمان جاهليت كه دستگاه شرك سر تا سر دنيا را احاطه كرده بود ، بت پرستى ، آفتاب و ماه و ستاره و آتش و گاو ميپرستيدند و اخلاق رذيله از كبر و نخوت و حسد و عناد و عصبيت و غير اينها در آنها چه اندازه رسوخ كرده بود و اعمال قبيحه از زنا و شرب و منهيات چه رواجى داشت و خداوند ببركت دين اسلام تمام آنها را نابود فرمود و توحيد و اخلاق فاضله و اعمال حسنه را در آنها شايع فرمود .
فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها
بادلّه واضحه و معجزات باهره و مواعظ شافيه و بيانات وافيه تمام كثافات و پليديها را از بين برد .
كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ
كه تمام وسائل هدايت را براى شما از هر جهت فراهم فرموده .
لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ
تعبير بلعلّ نه براى ترديد است بلكه براى اينست كه اينهمه آيات و معجزات و تفضلات علة تامه براى هدايت شما نيست بلكه اتمام حجة است و هدايت شما مشروط بيك شرط است از طرف شما و آن قابليت محل است و الّا
( بر سيه دل چه سود خواندن وعظ * نرود ميخ آهنين بر سنگ )
بسيار مورد تعجب است كه پارهاى از صحابه با مشاهده اين همه آيات و بيانات چه كردند بعد از رحلت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و چه اختلاف كلمه در ميان امت ايجاد كردند كه تا دامنه قيامت دامنگير همه شد .