[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 105 ]
وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَ اخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ وَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ ( 105 )
و نباشيد مثل كسانى كه متفرق شدند و اختلاف ( مخالفت يك ديگر ) نمودند تا اينكه آمد آنها را ادلّه واضحه و آيات بيّنه و اينها كسانى هستند كه اختصاص داده شدند به عذاب عظيمى .
بعض مفسرين گفتند تفرقه و اختلاف بيك معنى است و تكرارش تأكيد است و بعضى گفتند تفرقه در عداوت است و اختلاف در دين است .
و تحقيق كلام اينست كه تفرقه بمعنى جدايى است مقابل وصل كه اتصال بيك ديگر است و اجتماع با هم كه بشر بالذات احتياج به يكديگر دارند چه در امور دنيوى و نظام عالم و لذا گفتند ( الانسان مدنى بالطبع ) بخلاف حيوانات كه زندگى آنها انفراديست فقط در جماع و حفظ بچهها يك احتياج موقت محدودى دارند .
و چه در امور دين و مسلك كه احتياج بتعليم و تعلّم و تربيت و ارشاد و هدايت دارند و بامر بمعروف و نهى از منكر چون شهوت و غضب و حبّ مال و منال در كمون بسيارى رسوخ دارد و اگر خود سر باشند و بجان يكديگر بيفتند نظام دنيا و دين برهم مىخورد و فساد سر تا سر دنيا را پر مىكند .
و اختلاف اختلاف در رأى و سليقه و دين و مسلك كه باعث عداوت و قتل و غارت و بالاخره منجر باضمحلال و فناء مىشود و همين تفرقه و اختلاف منشأ ضعف كفار شد در صدر اسلام چنانچه ميفرمايد
تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً وَ قُلُوبُهُمْ شَتَّى
حشر آيه 14 ، و نيز ميفرمايد
فَأَغْرَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ
مائده آيه 14 ، و همين منشأ ضعف مسلمين شد از اختلاف بين مسلمين در امر خلافت و منجرّ باختلاف بنى اميّه و بنى عباس و رفته رفته بين شيعه و سنى و تفرقه بين ممالك