تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 195

مساهمون:

ص١٩٥

[ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيه 43 ]

يا مَرْيَمُ اقْنُتِي لِرَبِّكِ وَ اسْجُدِي وَ ارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ ( 43 ) ملائكه ندا كردند مريم را كه اطاعت و بندگى نما پروردگار خود را و سجده كن و ركوع نما با ركوع كنندگان .
يا مَرْيَمُ
عطف بجمله سابقه است
يا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ
الايه كه مدخول
إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ
است و كانّه اين آيه شكر آيه سابقه است كه چون خداوند برگزيد تو را و بمقام طهارت رسانيد و امتياز مخصوص كرامت فرمود تو بايد در مقابل اين موهبتها به اين دستورات عمل كنى
اقْنُتِي لِرَبِّكِ
قنوت را در لغت معانى ذكر شده : دعاء ، طاعت ، سكون ، قيام نماز ، امساك از كلام ، خشوع و غير اينها . و در اصطلاح فقهى عبارت از دعاء و ذكر در نماز قبل از ركوع ركعت ثانيه يا ركعت اولى در بعض نمازها مثل وتر آن هم مطلقا يا با رفع يدين ، لكن ظاهر اينست كه قنوت معناى جامعى دارد كه تمام اينها مصاديق او است بمعنى عبادت و بنده‌گى يعنى مريم عبادت پروردگار خود كن كه شامل جميع ما ذكر مىشود .
وَ اسْجُدِي
يا عطف خاص بعام است كه سجده يكى از عبادات است و تخصيص بذكر براى اينست كه عباديّة سجده ذاتيست و هر كس نسبت بمعبود خود سجده مىكند و اين غايت تعظيم است نسبت بمعبود و غايت خضوع است نسبت بعابد يا اينكه يك عبادتى است در مقابل قنوت . و اقسام سجده در شريعت اسلام شش قسم است : سجده نماز ، سجده فراموش شده ، سجده سهو ، سجده قرآن : سجده شكر ، سجده تعظيم . چنانچه شرح هر يك را در اول سوره بقره در جمله الذين
يُقِيمُونَ الصَّلاةَ
بيان كرديم .
وَ ارْكَعِي
ركوع يا كنايه از نماز است چون ركن اعظم نماز است و لذا