الحرام و الحلال )
و غير اينها از اخبار .
و ممكن است گفته شود چنانچه مكرّر گفتهايم كه اين تفسيرات از باب بيان مصاديق است و منافات با عموم ندارد كه مراد مطلق اهل علم باشد و اظهر مصاديق آن انبياء و اوصياء و ائمّه اطهار عليهم السلام باشند .
و تخصيص شهادت را بارباب علم به جهت شرافت علم است كه بالاترين صفات حميده است و آيات و اخبار در شرافت علم بسيار وارد شده قال اللَّه تبارك و تعالى
قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
زمر آيه 9 و قال تعالى
إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ
فاطر آيه 28 ، و قال تعالى
وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ
عنكبوت آيه 43 ، و از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود
( العلماء ورثة الانبياء )
و بابى ذرّ فرمود
( جلوس ساعة عند مذاكرة العلم احبّ الى اللَّه تعالى من قيام الف ليلة يصلّى فى كلّ ليلة الف ركعة و احبّ اليه من الف غزوة و من قراءة القرآن كلّه اثنى عشر الف مرّة و خير من عبادة سنة صيام نهارها و قيام ليلها و من خرج من بيته يلتمس بابا من العلم كتب اللَّه عزّ و جلّ له بكلّ قدم ثواب نبىّ من الانبياء الى آخر الحديث )
حديث مفصّل است . و از امير المؤمنين عليه السّلام و از حضرت سجاد و حضرت رضا و حضرت باقر و حضرت صادق عليهم السلام و غير اينها اخبار بسيارى در فضيلت علم وارد شده و در اغلب كتب مسطور است احتياج بنقل ندارد .
قائِماً بِالْقِسْطِ
از بسيار مفسرين كه اين صفت اللَّه است يعنى بعد از شهادت بتوحيد شهادت بعدل الهى كه خداوند يگانه عادل است چون قيام بقسط دلالت دارد بر اينكه جميع افعال الهى موافق با حكمت و مصلحت است و خردلى كار قبيح و لغو و ظلم از او صادر نميشود كه يكى از اصول مذهب شيعه است .
و از اخبار سابقه استفاده مىشود كه
قائِماً بِالْقِسْطِ
صفت
أُولُوا الْعِلْمِ
است چنانچه در حديث اول فرمود
اولو العلم قائما بالقسط الامام
و در ثانى فرمود
و هم