است كه گفتند انسان سه دشمن بزرگ دارد كه او را به هلاكت ابدى ميكشند : دنيا ، نفس ، شيطان .
دنيا خود را جلوه ميدهد ، نفس انسان را مايل مىكند ، شيطان وسائل وصله به آن را نشان ميدهد اعاذنا اللَّه من شرور الدنيا و انفسنا و الشيطان .
حُبُّ الشَّهَواتِ
سؤال - شهوات جمع شهوة و شهوة ميل نفسانى است و ميل نفسانى عبارت از حبّ نفس است و اطلاق حبّ بر نفس شهوة چه معنى دارد ؟
جواب - مراد از شهوات مشتهيات است كه در آيه ذكر فرموده بقرينه من بيانيّه در
مِنَ النِّساءِ
و مراد التذاذ از نساء است به جماع يا به نظر يا تقبيل و لمس يا استماع كلام آنها ، و در اخبار است كه هيچ لذّتى براى نفس در دنيا و آخرت بيشتر از نساء نيست و البته مراد لذائذ جسمانى است و الّا لذائذ روحانى بمراتب بالاتر است و شايد جهت تقديم نساء در آيه همين باشد .
وَ الْبَنِينَ
و تخصيص ببنين دون بنات شايد اين باشد كه اكثر مردم از بنات انزجار دارند
وَ إِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالْأُنْثى ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَ هُوَ كَظِيمٌ
نحل آيه 6 ،
وَ إِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِما ضَرَبَ لِلرَّحْمنِ مَثَلًا ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَ هُوَ كَظِيمٌ
زخرف آيه 16 ، و ممكن است از باب تغليب باشد و مراد مطلق اولاد است ، و ممكن است از جهت اين باشد كه علاقه ببنين اشدّ از علاقه ببنات است .
وَ الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ
جمع قنطار است كنايه از كثرت مال است و مفسّرين در مقدار قنطار اقوال مختلفه دارند هر كدام قولى را اختيار كرده لكن تماما بدون مدرك است و تفسير برأى و تخرس بغيب است فقط قولى كه معتمد است طبق خبر مروى از حضرت باقر و حضرت صادق عليهما السلام جلد گاو نر پر از طلا و نقره و همين قول را فرّاء اختيار كرده .
و تعبير بمقنطره شايد اشاره باشد بقناطير مهيّا شده مثل كتب مكتوبه و دراهم