و نحن اليتيم » « 1 »
و از ذيل اين روايت استفاده مىشود كه خوردن سهم امام بلكه سهم سادات در حكم خوردن مال يتيم و موجب دخول در آتش است .
و از بعض اخبار استفاده مىشود كه شيعيانى كه جاهل باحكاماند و از تشرف به خدمت ائمه محرومند در حكم يتيمند زيرا از درك فيوضات پدر روحانى محرومند و بر علماء است كه آنان را ارشاد و هدايت و سرپرستى نمايند .
جمله پنجم
وَ الْمَساكِينِ
: مساكين جمع مسكين و بمعنى درمانده است و بحسب لغت و عرف مسكين از فقير اسوء حالا و تنگدستتر است ولى در آيه مراد از مساكين اعم از فقير و مسكين است زيرا چنانچه گفتهاند و معروف است :
« الفقير و المسكين اذا اجتمعا افترقا و اذا افترقا اجتمعا » هر جا كه فقير يا مسكين تنها ذكر شود مثل اين آيه مراد هر دو است و هر جا هر دو با هم ذكر شود با هم فرق دارند مثل آيه زكات ، و احسان بمساكين و فقراء مانند احسان به پدر و مادر و ايتام از افضل عبادات است و آيات و اخبار وارده در اين قسمت و اقسام انفاقات را در ذيل آيه شريفه
وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
بيان نموديم » « 2 » جمله ششم
قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً
مراد از حسنا قول حسن و گفتار نيك است چنانچه در مجمع البيان از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه در تفسير اين آيه فرمود «
قولوا للناس احسن ما تحبون ان يقال لكم فانّ اللَّه يبغض اللّعان السّباب الطعان على المؤمنين الفاحش المتفحش السائل الملحف و يحب الحليم العفيف المتعفف
» و مراد از كلمه للناس عموم مردم از مؤمن و كافر است چنانچه در مجمع البيان و برهان و ساير كتب از حضرت باقر عليه السّلام روايت شده حتى فخر رازى
هامش
( 1 ) - سفينه ص 731
( 2 ) - مجلد اول صفحه 215 - 240