و معنى ايمان در تفسير آيه
الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ
در اوائل همين سوره بيان شد و كلمه ( من الحق ) بيان ماء موصوله است و كلمه « باذنه » يعنى بمشيته و ارادته ، چون اينان دعوت انبياء را پذيرفتند و قابل هدايت الهى شدند خداوند طبق مشيت و حكمت خود آنان را از ميان اختلاف آراء به راه حق هدايت فرمود و در مجمع البيان كلمه « باذنه » را « بعلمه » تفسير نموده بتوهم اينكه اگر بمعنى مشيت باشد جبر لازم ميآيد ، و حال آنكه اين توهم بيجاست ، زيرا هدايت را مترتب بر ايمان نموده و فرموده كسانى كه ايمان آوردند خدا هدايت فرمود يعنى وقتى اينان از روى اختيار دعوت انبياء را پذيرفتند خداوند هم دست آنان را گرفته و از مهالك اختلاف نجات داده بنا بر اين آيه مذكور با آيه شريفه
وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا
قريب المعنى است و هيچ دلالت بر جبر ندارد و جمله
وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
بمنزله تعليل بر جمله قبل است يعنى هدايت خدا تابع مشيّت او ، و مشيّت او از روى حكمت و مصلحت است و البته هر كه قابل هدايت و لايق لطف حق باشد او را بطريق مستقيم دلالت مىفرمايد .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 214 ]
أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْساءُ وَ الضَّرَّاءُ وَ زُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتى نَصْرُ اللَّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ ( 214 )
( آيا گمان نموديد كه داخل بهشت ميشويد و حال آنكه شما را نيامده باشد مانند آنچه آمد بر كسانى كه پيش از شما گذشتند بر آنان سختىها و ضررها