وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
معنى تقوى و مراتب آن و صفات متقين و ساير مطالب راجعه به آن در مواقعى از اين كتاب ذكر شد « 1 » و همچنين معنى لعل نسبت به خدا « 2 » و معنى فلاح « 3 » بيان گرديد و لزومى بتكرار نيست ، و مطلبى را كه بايد متذكر شويم اين است كه اخبارى كه در ذيل اين آيه وارد شده در بعضى ابواب را بامير المؤمنين عليه السّلام تفسير نموده و در بعضى بائمه طاهرين ( ع ) و در بعضى بيوت و ابواب بيوت بائمه طاهرين تفسير شده و در بعضى اخبار به كليه امور تفسير گرديده مثل اينكه در مجمع از حضرت باقر عليه السّلام روايت كرده «
يعنى ان يأتى الامر من وجهه اىّ الامور كان
» چنان كه مكرر متذكر شدهايم تفاسير مختلفه در ذيل آيات اكثر بيان مصاديق است و منافى با عموم آيه نيست .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 190 ]
وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ( 190 )
( و جنگ كنيد در راه خدا با كسانى كه با شما جنگ مىكنند و تجاوز نكنيد همانا خدا تجاوزكاران را دوست نميدارد )
وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ
بعضى از مفسرين توهم كردند كه اين آيه شريفه به آيه
فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ
« 4 » منسوخ شده و بعضى ديگر گفتند اين آيه ناسخ آيه
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ
« 5 » است ولى حق اينست كه اين آيه نه ناسخ و نه منسوخ است بلكه اين آيات هر كدام حكمى از احكام الهى را بموقع خود بيان مىكنند .
هامش
( 1 ) - مجلد اول ص 128 - 132 و 253 و 441 - 448
( 2 ) - مجلد اول 445
( 3 ) - مجلد اول ص 252
( 4 ) - سورة التوبة آيه 6
( 5 ) - سورة النساء آيه 76