سورهء مبارك زلزال
يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها
. « 1 »
مؤلف : آن روز سخن گويد زمين به زبان حال . و اصحّ آن است كه حقّ سبحانه قوّت تكلّم در او ايجاد فرمايد ، همچنانكه در شجرهء موسى عليه السّلام ، تا در سخن درآيد و گويد خبرهاى خود را .
علّامه شعرانى : اخبار زمين يعنى آنچه در آن واقع شود ؛ چنانكه خطيب اخبار بغداد را فراهم كرده ، كتاب تاريخ بغداد نوشت و همچنين اخبار اصفهان و اخبار نيشابور و امثال آن از جمله اخبار زمين اعمال بندگان است كه زمين بر آن گواهى خواهد داد و نپندارى كه محال است جماد سخن گويد ، چون عالم آخرت عالم ديگر است و همهچيز آنجا حيات دارند . و نظير آن در اين جهان ، سخن گفتن سوسمار و درخت و جماد است كه به اعجاز پيغمبر ظاهر مىشد . « 2 »
يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتاتاً لِيُرَوْا أَعْمالَهُمْ
. « 3 »
مؤلف : به عقيدهء برخى ، منظور از ديدن اعمال رؤيت قلب و معرفت به اعمال و جزاى كردار و صحيفهء اعمال است .
هامش
( 1 ) . زلزال ( 99 ) آيهء 4 .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 10 ، ص 318 .
( 3 ) . زلزال ( 99 ) آيهء 6 .