مرحوم شعرانى : البتّه اين زلزلهء عامّ و كلّى كه شامل همهء اجزاى زمين يا عالم شود ، غير از زلزلههاى عادّى است كه گاهى در زمان ما واقع مىشود . و تخويف مردم زمان ما از زلزلهء قيامت براى عواقب آن است كه زنده شدن پس از آن و حساب و عقاب است و گرنه تخويف مردم اين زمان به زلزله و خسف و ساير بلاهايى كه پس از چندين هزار سال واقع خواهد شد و اينان در آن وقت نيستند ، معقول نيست ، امّا چون اين وقايع كاشف از بطلان و خرابى دنياى مادّى و ظهور عالم آخرت و دار ثواب و عقاب است ، مورث تخويف و وعيد خواهد شد . « 1 »
أَ إِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِي الْحافِرَةِ
. « 2 »
مؤلف : و قولهم النقد عند الحافرة أي عند أوّل كلمة .
علّامه شعرانى : « النقد عند الحافر » مثل است ، يعنى در مسابقهء اسبدوانى چون اسب اوّل به مقصد رسيد ، مال مسابقه را نقد بايد داد . و نيز گويند : مقصود آن است كه اسب را نقد بايد خريد و ثمن را نزد پاى اسب گذاشت . « 3 »
فَإِذا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ
. « 4 »
مؤلف : از وهب روايت كردهاند كه ساهره نام زمينى است نزديك بيت المقدس در حوالى جبل اريحا و محشر آنجا خواهد بود و خداى آن را گشاده گرداند ، چندانكه خواهد .
علّامه شعرانى : بايد دانست كه عالم آخرت با دنيا تزاحم ندارد و اجزاى عالم آخرت نيز باهم تزاحم ندارند ، چنانكه در روايتى پرسيدند از معصوم عليه السّلام كه اگر
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 10 ، ص 139 .
( 2 ) . نازعات ( 79 ) آيهء 10 .
( 3 ) . روح الجنان ، ج 11 ، ص 385 .
( 4 ) . نازعات ( 79 ) آيهء 14 .