ملائكه ، و دليل وجود آنان قرآن است . شايد فايدهء وجود آنها تربيت و تدبير و هدايت حيواناتى مانند كركس و مار و سگ و حشرات باشد كه كثافات و سمومات را مصرف مىكنند . تدبير آنها مانند تدبير ملائكه باشد ؛ عقول و نفوس بنى آدم را . و نسبت خوراك به جنّ از جهت مظاهر و معلولات آنهاست . و شايد غير اين وجهى دارد كه ما نمىدانيم . « 1 »
مؤلف : هر استخوانى كه بر او نام خداى نبرده باشند ، چون در دست ايشان افتد ، گوشت بر او پديد آيد هركدام تمامتر و سرگين براى چهارپايان همچنان دانه شود كه از اوّل بوده باشد .
علّامه شعرانى : چون گوشت و دانه در ظاهر پديدار نيست . بلكه [ بايد ] گفت : از سنخ موجودات مثالى است و جنّ نيز از آن سنخند و خوراك آنها هم از آن قبيل است و پيغمبر فرمود : « أبيت عند ربّي يطعمني و يسقيني » . آن حضرت روزهء وصال مىگرفت و خوراك او نزد پروردگار روزهء وصال را باطل نمىكرد و گرنه بايد علما روزهء وصال را براى آن حضرت مستثنا نكنند . « 2 »
قالُوا يا قَوْمَنا إِنَّا سَمِعْنا كِتاباً أُنْزِلَ مِنْ بَعْدِ مُوسى . .
. « 3 »
مؤلف : گفتند با قوم خود : اى گروه ما به درستى ما شنيديم كتابى را كه از نزد خداى فروفرستاده شد پس از كتاب موسى .
علّامه شعرانى : از اين آيات مستفاد مىگردد كه جنّيان مىشنوند و سخن مىگويند ، اگرچه حقيقت آلت سامعه و ناطقهء آنان را ندانيم . و نيز معلوم مىشود بعضى جاهلند و بعضى عالم ، و عالم آنان جاهلان را دعوت به حقّ مىكند و اينكه اينان موجودى هستند نه منزّه مانند ملائكه كه معصيت نمىكنند و نه مانند حيوان مادّى كه ديده شوند
هامش
( 1 ) . روح الجنان ، ج 10 ، ص 172 .
( 2 ) . همان ، ص 172 .
( 3 ) . احقاف ( 46 ) آيهء 30 .