علّامه شعرانى : خلقت آسمان و زمين در شش روز در تورات « 1 » نيز مذكور است و علماى نصارى روز را به مدّت طويل و زمان مطلق تفسير مىكنند ، چنانكه در عربى هم بدين معنى مستعمل است ، مانند يوم الفجار ؛ يعنى زمانى كه جنگ فجار در آن واقع شد و يوم المظلوم على الظالم . يعنى زمانى كه ستمديدگان به انتقام برخيزند .
و گويند : خلقت جهان در هفت روز . در الواح آشوريان نيز يافتهاند با اختلافى كه عادتا ميان دين بتپرستان و موحّدين بايد موجود باشد . گويى موسى عليه السّلام در اصل عقيدهء بتپرستان آن را ملاحظه فرمود و به وحى الهى مأمور گشت مخالفت در اصل آن نفرمايد ؛ چون آن بر معناى صحيح ممكن بود ، الّا آنكه نسبت آفرينش را به بتها انكار فرمود و به خداى يگانه نسبت داد و ساير آثار بتپرستى را از آن بزدود . و در تفسير آن سخنانى آوردهاند كه نزد ما صحّت آن مشكوك است . « 2 »
وَ قَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَواءً لِلسَّائِلِينَ
. « 3 »
مؤلف : ابن عبّاس روايت كند كه حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله فرموده كه حقّ سبحانه زمين را در روز يكشنبه و دوشنبه خلق فرمود و جبال را در سهشنبه و اشجار و مياه را در چهارشنبه و سماوات را در پنجشنبه و شمس و قمر و نجوم و ملائكه و آدم را در روز جمعه .
علّامه شعرانى : اين روايت مخالف آن است كه چهل روز طينت آدم را بسرشتند . و علماى نصارى كه مانند ما به تفسير اين مسائل علاقهمندند ، گويند : خداوند عالم در تورات و انجيل نمىخواست تفصيل مسائل علم طبيعى را بيان فرمايد ، بلكه غرضش بيان قدرت و عظمت و حكمت خود بود تا مردم او را بشناسند ، لذا جنبهء طبيعى را به اجمال گذاشت و سخن آنان بدين ماند كه جاهلى نزد طبيب برود و بگويد : صفرا در
هامش
( 1 ) . تورات ، سفر تكوين خبر ايام دوّم 2 و 3 .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 8 ، ص 173 .
( 3 ) . فصّلت ( 41 ) آيهء 10 .